Yazar: Barış Sanlı


Aylık Türkiye Enerji Verileri (ATEV), Türkiye’de enerji tüketimini tüm yakıtlar bazında inceleyen, öne çıkanları, veri dosyası ve 120’den fazla görseli içeren sunum destesi ile alanındaki ilk ve tek yayındır.

Bir Enerji Krizine Karşı Dayanıklılık

Birçok enerji krizinde önce fiyatın, sonra da dışa bağımlılıktan enerji kaynaklı ithalatın artışını görürdük. Bu ay Haziran ayı enerji ithalatı, Nisan şokundan sonra aşağı seyrine devam etti. Şüphesiz burada artan hidroelektrik üretiminin payı çok büyük. 30 gün etkisini ve ateşkesi de göz ardı etmemek lazım. Yenilenebilir kaynaklar, fiyat etkisini dengelemiş görünüyor.

ATEV Ağustos 2026 raporunda öne çıkanlar:

  • 12 aylık toplamda elektrik üretimi 357 TWh civarında sabitlendi.
  • Güneş aylık rekoru kırdı ve 5 TWh bandını da aşarak 5.37 TWh’i gördü.
  • Hidroelektrik Şubat’tan bu yana aylık üretim rekorları kırmaya devam ediyor.
  • Doğalgaz talebi 12 aylık toplamda 58 bcm bandında, aylık talep de 2.49 bcm, bu dönemde 2.5-4 bcm bandında devam ediyor. 2026 yılında Ocak/Haziran tüketim oranı : 3.5, LNG’de 13 üzeri.
  • Yerli petrol üretimi uzun bir aradan sonra Haziran ayında tekrar rekorlarına başladı.
  • Petrol talebi güçlü ama geçen senenin altında, yani artış var ama Ocak-Mart çizgisinin ötesinde
  • Benzin talebi tüm zamanların aylık talep rekorunu kırarken, dizel talebi Haziran ateşkesinin fiyat etkisi ile güçlendi.
  • Jet yakıt sabit devam ediyor, Temmuz artışını yapamadı.
  • Hava sıcaklıkları olarak çok serin bir Haziran ve Temmuz’u geride bıraktık.
  • Fiyatlarda, Temmuz’la birlikte elektrik üretiminde kömür, gaza göre daha karlı

Ayın Grafiği – Dizelde Fiyat Tepkisi

Türkiye’nin dizel talebi Mayıs’ta krizi yansıtmasının ardından, Haziran’daki ateşkes ortamı ve düşen fiyatlar ile çok hızlı yükselmiş görünüyor. Bir önceki yıla göre bakılırsa, aylık artış olarak da yüksek bir artış var. Mayıs ayındaki artışlara 40.000 v/g dizel talebi tepki vermiş ve sonra fiyat düşünce geri almış. Yani Türkiye’de fiyat değişikliklerine çok duyarlı bir 30-40.000 v/g talep olduğu söylenebilir. Bu durum muhtemelen Temmuz-Ağustos döneminde de kendini tekrar gösterebilir.

Hidroelektrik Rekorları Kıracak

Gördüğümüz kadarı ile, hidroelektrik kendinden isteneni fazla fazla vermeye devam ediyor. Bir önceki rekor döneminde hidroelektriğin yavaşladığını kırmızı noktaların daha yakın olmasından anlayabiliriz. Mevcut artış daha bu yavaşlamaya yeni girdi. Son 12 ayda 83.7 TWh şimdiden beklentileri aşmış durumda, artık beklenti 90 TWh üstünü görebilmekte. Bir yandan da bu senenin çok nadir (10 yılda 1) olabilecek ıslak bir yıl olduğunu unutmadan, seneye için beklentileri daha makul 70 TWh civarında tutmakta fayda var.

Güneş 5 TWh/ay Seviyesini Kırdı

Güneşten elektrik üretiminde Temmuz’da gün sayısı etkisi ile de 5 TWh aylık üretimi kırarak, 5.37 TWh üretim yaptı. Bu bir yandan da uzun süredir görmediğimiz bir Haziran-Temmuz artışını da beraberinde getirdi.

Benzine Hürmüz İşlemedi

Tüm yakıtlar bir şekilde Hürmüz krizinden etkilenirken, benzin dalga geçer gibi bir de tüm zamanların talep rekorunu kırdı. Yaz tatili dolayısıyla da, bu artış bir miktar anlaşılabilse de, asıl etkenin Haziran’daki ateşkes sonrası düşen fiyatlar olma ihtimali var.

Taşkömürü İthalatı En Düşük Seviyede

Hidroelektrik üretimi, rüzgar, güneş derken çok uzun zamandır ilk defa kömür ithalatında büyük bir düşüş yaşandı. Bu düşüş 2020’den bu yana, hatta Covid-19 dahil en düşük noktalardan birinde. Bir süre yeni dip oluşturmasını beklemek yanlış olmaz.

Doğal Gazdan Elektrik : En Düşük Temmuz Üretimi

Doğalgazdan elektrik üretimi bir süredir dirense de, en çok ihtiyaç olan aylardan biri olan Temmuz’da veri setindeki en düşük değeri gördü. Hidroelektrik üretimi artan gaz fiyatları ile birleşince, neredeyse 2-4 TWh bandına hapsolmuş bir gaz üretiminden söz ediyoruz.

Türkiye Elektrik Üretiminde Denge

Türkiye elektrik üretiminde yaklaşık olarak 1 birim yenilenebilir artışı 2 birim doğalgaz 1 birim kömür düşüşü getirmiş gibi düşünmek yanlış olmaz. Rüzgar geçen sene üretimine 2.9 TWh daha katkı vermişti, şimdilik bunu yukarı çıkarıp yıllık artışta 3.2 TWh daha destek verdi. Elektrik talebi hala güçlü çünkü daha az sıcak bir döneme rağmen talep artışı pozitif. Güneşin katkısının takvim yılı sonuna doğru çok daha arttığını göreceğiz.

 

Jet Yakıt Apronda

 Jet yakıt talebi sezonsal artışını yapamadı. Artış çok sınırlı kaldı. Bu tarafta tüketicinin fiyatlara tepkisini bekliyorduk, çünkü daha orta-üst bir yakıt türü. 2025 talebinin altında kaldı. Bu gidişata göre toplamda olmasa da aylık olarak 2024 yılının da altında kalabilir.

Fiyatlar Gaz Değil ama Kömür Dedi

Elektrik fiyat dalgalanması 1 Temmuz’dan itibaren kömür santrallerine daha da cömert davrandı. Dönem dönem gaz fiyat marjlarını görmüş de olsa, kömürdeki marj aralığının daha yüksek ve sık olduğu görülebilir.

Ne kadar serin bir yaz?

Ağustos ayı tamamlanmadığı için tüm veri setini yansıtmasa da, bu yazın ne kadar serin geçtiğini anlamakta fayda var. Son veri 19 Ağustos olduğu için bu kadar daha ısıtma derecesi gelse de Ankara son yılların en serin yazını geçiriyor. İstanbul da Temmuz ayında oldukça serin bir dönem geçirdi ki, İstanbul’da en yüksek soğutma gün-derece değeri genelde Temmuz’da görülüyordu.

Değerlendirme

Bu raporda 3 etkenin bir araya geldiği bir resim var. Jeopolitik etken Hürmüz krizi kaynaklı fiyat artışını, yağışlar büyük hatta rekor bir hidroelektrik üretim artışını, serin geçen bir yaz ise talep tarafında sakin bir dönem geçirmemizi sağlıyor, şimdilik. Yıl hidrolik yılı oldu.

Petrolde benzin hariç tüm yakıtlar fiyat tepkisi vermiş görünüyor. Özellikle jet yakıt basamak şeklinde düşmüş ve çok alışık olduğumuz Haziran artışını bize verememiş.

Gaz talebinde sıkıcı bir dönemindeyiz ve gaz talebi geçen seneki trendinden kopmuyor. Artık bu 6 aylık dönem, kuraklık dönemleri hariç, en azından bir süre oturmuş görünüyor.12 aylık toplamlarda 58 bcm bandı belirginleşti. İthal kömür ithalatında son yayınlanan veriler keskin bir düşüş gösterse de, öncü elektrik göstergesi ve fiyatları 1 Temmuz sonrası kömürü destekliyor. Ama gazın yüzüne pek gülmüyor.

ATEV-202608-veridosyasi

https://dunyaenerji.org.tr/wp-content/uploads/2026/08/ATEV-202608-Rapor.pdf

ATEV-202608-sunumdestesi

 

Diğer İçerikler