Haziran 2026
Aylık Türkiye Enerji Verileri (ATEV), Türkiye’de enerji tüketimini tüm yakıtlar bazında inceleyen, öne çıkanları, veri dosyası ve 120’den fazla görseli içeren sunum destesi ile alanındaki ilk ve tek yayındır.
Karışan Bir Resim
Artan hidroelektrik üretimi herkesin gündeminde. Fakat 12 aylık hareketli toplamda hala 2024 yılı platosuna -şimdilik- ulaşamadık. Fakat eğer su verisi 2019 patikasını takip ederse Kasım gibi gerçek zirveyi görebiliriz.
Ana temamız karışan resim, çünkü bir tarafta hareketlenen enerji ithalatı, rekor kıran yenilenebilir üretimi; diğer tarafta güneş üretimindeki hayal kırıklığı, kömürden elektrik üretimindeki düşüş… Yani bu ay verisinde herkes için hem iyi hem kötü haberler var. Bir veri seçiciliği ile kafamızdaki hikayeyi delillendirmek yerine tüm resme birlikte bakalım.
ATEV Haziran 2026 raporunda öne çıkanlar:
- Hidroelektrik üretimi 12 aylık toplamda 74 TWh’i geçti. 90 TWh’i geçip geçemeyeceği ana soru işareti, bunun içinde Kasım ayına kadar beklememiz gerekebilir.
- Hidroelektrik 2025’teki tüm üretim düşüşünü 12 aylık toplamda geri kazandı: 17.3 TWh
- Elektrik talebi geçen seneki kuraklık etkisi olmadığı için durgun seyre geçti. Kömürden elektrik üretiminde de uzun zamandır görmediğimiz bir düşüş var. 12 aydaki düşüş 7.3 TWh
- Güneşten elektrik üretimi, beklentilerin çok altında kalarak, geçen seneki aynı ay üretiminin altında kapattı. Ayın sürprizi bu oldu.
- Dizel ve jet yakıtı talebi nisbi düşüşler görürken, benzin ve jet talebi aylık rekorlara devam ediyor. Son 12 aydaki benzin talep artışı, 2025 sonundaki 5.3 milyon ton’dan 5.87 milyon ton’a %10’u aşan bir artış gördü.
- Jet yakıt talebindeki aydan aya düşüş ile artan rafineri üretimi uzun zamandır görmediğimiz bir arz fazlası oluşturdu.
- Kömür elektrik tarafında zemin kaybederken, sanayi talebinde artışlar görüyor.
- Enerji ithalatı hareketlendi, hızlı çıkışına devam ediyor. Nisan’da 6.51 milyar $ ile son iki yılı ve ortalamayı geçti.
Ayın Grafiği – Elektrik Emisyonları Dipte ama Enerji İthalatı Yükselişte
Bu ay iki grafiğe bir arada bakacağız. Önce enerji ithalatındaki hareketlenme dikkat çekici. Şimdilik aylık 0.8 milyar $ bir artış patikasında devam ediyor. Mayıs ayının da aşağı yönlü olmayacağını varsayabiliriz.
Diğer taraftan elektrik emisyonları da son zamanların en düşük seviyesini gördü. Yenilenebilir elektrik üretiminin oranı %72lere ulaştı. Artan hidroelektrik üretimi ve yenilenebilir ile, rekor “yenilenebilir” ayında “yüksek bir enerji ithalat faturası” görmemiz, elektrik-enerji ayrımını bir kez daha ortaya koyuyor.
Kömürdeki Düşüş
Kömürden elektrik üretiminde uzun zamandır görmediğimiz büyük bir düşüş var. Sene başından bu yana kömür üretimi sürekli düşüyor. Mayıs ayında gördüğü dip nokta rekor düşük seviyelerden biridir. Ayrıca çok uzun zamandır ilk defa yılın en dip noktasını Nisan yerine Mayıs ayında görmüş olduk.
Türkiye’de Elektrifikasyon
Yeni elektrifikasyon hedefleri konuşulurken, nihai enerji tüketimindeki elektrik talebinin oranına bir kez daha bakmakta fayda var. Türkiye’de ortalama %22-23 olan elektrifikasyon aslında kışın %18.8’e kadar düşerken, yazın %28’e kadar çıkıyor. Kışın en büyük rakibi %43’lere kadar çıkan doğalgaz ve yazın %50’ye yaklaşan petrol talebi. Klimalaşma ile bu oran yazın daha yukarı gelse de, petrol talebi durmadığı sürece oransal olarak artışı yavaş olabilir.
Hürmüzün Etkisi – Jet Yakıtı
Jet yakıt talebinin artışa geçtiği bu aylarda Nisan ayı ile jet yakıt talebindeki ilk kırılma görüldü. Bunun sonucunda da jet yakıt üretimi ile talebi arasında büyük bir fark oluştu. Kısacası hem talep tarafı sert tepki vererek artması gerekirken düşerken, üretim tarafı da üretimi az da olsa arttırmayı başardı. Yani krize hem tüketim hem üretimin eş zamanlı tepkisini görebiliyoruz.
Kış Güneşi
Bu ayın muhtemelen en ilginç ve şok grafiği de güneş üretiminin geçen senenin altında kalması oldu. Burada bir çok neden olabilir. Ama yıllık tahminlerimizde 4 TWh üzeri rakamlar beklerken, geçen senenin altı seviyeler şimdilik izlemeye değer.
Hidroelektrik Rekor ama
Hidroelektrik rekorlara devam ediyor ama yavaşlama belirtileri görülüyor. Özellikle tüm zamanların Mayıs rekorunu daha farklı kırmasını beklerdik. Fakat bu doygunluğun sebebi birden çok olabilir. Yılın en yüksek aylık hidroelektrik üretimini görmüş olabiliriz. Fakat geçen sene o kadar düşüktü ki, hala her ay 2025’in 5.5 TWh üzerinde seyretmeye devam ediyor.
Hidroelektrik algısındaki ana sorun seneye olacak. 2026 yılı “geçmiş veri” olunca, 2027 çok büyük ihtimalle “büyük düşüş” veya “çok altında “gibi algılanacak. Bu yüzden “Ortalama” eğrisine” odaklanmakta fayda var.
Sanayi Kömür Talebi
Hem linyit hem taşkömüründe sanayi talebi, elektriğin aksine artmış görünüyor. Burada gaz fiyatlarının da etkisi olabilir. Fakat elektrikte her ay düşen kömür talebinin yanında, diğer kullanımlarda kömür talebi güçlü seyretmeye devam ediyor.
Doğalgaz Talebi Aylık Rekorda
Tüm bu hidroelektrik, ılık geçen yıl, düşen gazdan elektrik rakamlarına rağmen, doğalgaz Nisan ayı rekorunu geçen senenin %2.6 üzerine çıkarak kırmış oldu. Nihai tüketim tarafında gaz talebinin baz bir artış oranı devam ediyor. Elektrikteki düşüşler doğrudan gaz talebinde büyük bir düşüş anlamına gelmeyebilir. Elektrikte gazın payı düştükçe büyümenin belirleyicisi nihai tüketim oluyor.
Değerlendirme
Hürmüz krizinin etkilerini hızlanan enerji ithalatıyla, yağışlı bir sezonu hidroelektrik rekorlarında gördüğümüz bir dönem oluyor. Ama veriler çok karışık. Güneş üretimi geçen senenin altında kaldı, ama elektrik emisyonları da uzun bir aradan sonra en düşük seviyesini gördü.
Doğalgaz talebi aylık rekor kırarken, kömürden ve gazdan elektrik üretimi büyük düşüş gördü. Benzin talebi rekorlarına devam ederken, jet tarafında hem talep hem de arz tarafı etkisini gördük. Kömürün elektrikteki oranı dip yaparken, sanayide artış oldu.
Peki tüm bunlar ne anlama geliyor? Elektriğin nihai tüketimindeki değişen oranını; kışın %18’lere kadar düşüp, yazın %28’lere kadar çıktığını anladığımız zaman, elektriğin %75 hatta %100 yenilenebilir veya temiz kaynaklardan olmasının toplam resimdeki etkisini sınırladığını görüyoruz.
Kısaca en yüksek yenilenebilir üretimi ve oranı olan bir ayda, aylık rekor doğalgaz, petrol ve talebi görüldü. Elektrik emisyonları dip yaparken, ithalat faturası hızlandı. Çelişki yok aslında. Cevap basit: elektrik, enerjinin sadece bir parçasıdır.
Yazar: Barış SANLI
ATEV Sunumunu indirmek için Tıklayınız
Kaynak Veri Dosyası indirmek için Tıklayınız
