Temmuz 2026
Aylık Türkiye Enerji Verileri (ATEV), Türkiye’de enerji tüketimini tüm yakıtlar bazında inceleyen, öne çıkanları, veri dosyası ve 120’den fazla görseli içeren sunum destesi ile alanındaki ilk ve tek yayındır.
Hürmüz Krizinin Etkileri Görünür Olurken
Veri setleri tamamlandıkça, Hürmüz krizinin etkilerini de görmeye başlıyoruz. Elektrik tarafında bu etkiler mevsimsel hareketlerden dolayı çok net değil, talep artmaya devam ediyor. Fakat bir şeyi hatırlatmamız lazım. Bu seneki soğutma gün dereceleri geçen senenin üstünde değil. Yani bir talep artışı sinyali var. Dizelde ise soğuma görünüyor. Kalıcı olup olmadığı henüz belirsiz. Benzin talebi hala tam gaz devam ediyor. Enerji ithalatında ise yukarı doğru hareket devam ediyor.
ATEV Temmuz 2026 raporunda öne çıkanlar:
- 12 aylık toplamda elektrik üretimi 357 TWh’in üzerine çıktı.
- Kömürden elektrik üretimi 111 TWh ile 12 aylık toplamda en son 2022 Kasım ayında gördüğü seviyeye düştü.
- Hidroelektrik de 12 aylık toplamda 80 TWh sınırını aştı, artık hedef 90 TWh sınırı.
- Güneş ve rüzgarda 12 aylık toplamlar duraklama devrinde, hatta rüzgarda düşüş bir süredir devam ediyor.
- Doğalgaz talebi 58 bcm bandına oturdu. Son birkaç aydır geçen seneyi takip ediyor.
- Toplam petrol ürünleri talebi uzun süredir ilk defa yavaşladı. Bunda dizelin payı büyük.
- Fakat benzin talebi 140.000 v/g ile bu yılın tüm aylarında aylık rekorları kırmaya devam ediyor.
- Linyitte sanayi talebi çok az zayıflarken, taş kömürü tarafından sanayi talebi Nisan ayında aylık rekoru büyük bir farkla kırdı.
Ayın Grafiği – Yenilenebilir Elektrik Üretimi Rekorları
Uzun süredir yenilenebilir elektrik üretiminde rekorlar aylık 15 TWh bandında geliyordu. Fakat Şubat’ta gelen hidro üretimi ile 19 TWh bandı yenilenebilirin yeni zirvesi oldu. Geçtiğimiz yılın aynı ayına göre %25 artışa denk geliyor.
Elektrik Üretimi Artışta
Yıldan yıla üretim artışında rüzgâr ve güneşin ek katkılarının nispeten düşük kalması şimdilik düşündürücü. 2026 gibi çok ıslak bir yılın ardından hidronun bırakacağı boşluğu neyin dolduracağı, bu grafiği tersten okuyarak da görünebilir. Bir diğer asimetrik etki de şu: 2025 kuraklığında hidro düşüşünde ana tamamlayıcı doğalgazdı. Şimdi hidro yükselişinde hem doğalgaz hem kömür 5:4 oranında üretim kaybetmiş görünüyor. Güneş geçen sene 11.6 TWh ek katkı verirken bu sene şimdilik 1.1 TWh’de.12 aylık hareketli toplam etkisinden kaynaklanabilecek bu durum, Ekim gibi daha anlamlı bir seviyeye gelebilir.
Güneş Geri döndü
Güneşten elektrik üretiminde 5 TWh bandı için tırmanış tekrar başladı. Temmuz ayında 5 TWh’in görülme ihtimali hala var. Bu hesaba göre Temmuz/Ocak üretimi 3.1 civarında olacak.
Hidroelektrik Üretimi
Hidroelektrik üretiminin aylık üretimi çok ilginç bir hat oluşturuyor. 4 aydır 10.5 TWh üzerinde devam ettikten sonra, Temmuzda geleneksel düşüşünü görmesini beklesek de, Kasım’a kadar tarihsel bandın içine düşmesi sürpriz olur.
Doğalgaz Talebi Oturdu mu?
Bir süredir doğalgaz talebindeki trendlere bakarken, özellikle Nisan-Ekim döneminde artık sabit bir örgüye oturduğu söylenebilir. Özellikle Mayıs-Ekim hattı için bu 3 bcm/ay çizgisi etrafında devam ediyor. Yani 18 bcm’lik talebin yeri sabitlenmiş gibi.
Dizelde Düşüş
Dizel talebindeki düşüş büyük değil ama öncü bir düşüş olarak bakabiliriz. Çünkü uzun bir süredir güçlü seyretmişti. Ayrıca JODI veritabanında geçtiğimiz aylara ait veriler de aşağı yönlü revize edilmiş görünüyor. Dizelin aşağı gelmesi kötü görünse de, bunun fiyat esnekliğinden kaynaklandığı öngörülebilir. Elektrik, sanayi kömür ve benzin tarafının güçlü olması şimdilik teraziyi pozitif yönde etkiliyor.
Hürmüzde Olanlar Benzinin Umrunda mı?
Benzin talebinin durdurak bilmez artışı gerçekten de bir araştırma konusu olmaya aday. Krizde her bir ürün az biraz tepki verirken, benzin bizleri şaşırtmadı, tam gaz artışa devam etti. Aylık rekorları kırmakta zorlanmıyor bile. Bir “orta sınıf” yakıtı olarak görülen benzin ya gerçeği söylüyor, ya da gerçeği henüz yansıtmıyor.
Sanayi Kömür Talebi
Sanayi kömür talebindeki artış devam ediyor. Bu biraz da artan ve artacak gaz fiyatları ile sanayide tekrar kömüre dönüşün de sinyali olabilir. Elektrik tarafında düşen kömür talebi sanayi tarafında güçlü devam ediyor ve aylık rekoru kırdı.
Dizel ve Alman Baz Yük Fiyatları
Avrupa dizel fiyatları, Rus rafinerilerindeki devre dışı kalmalar ve alevlenen Hürmüz krizi sonrası tekrar çok hızlı bir artış gördü. Artış momentumu çok alışık olmadığımız bir hızda, yani bir panik yansıması da olabilir.
Alman baz yük fiyatlarındaki artış da pek alışık olmadığımız bir hızda, bu da bir diğer panik sinyali olabilir. Kısaca hem elektrik hem gaz hem de dizel tarafında Avrupa fiyatlarında bir “panik” hareketi olabilir.
Değerlendirme
Avrupa dizel, gaz ve elektrik fiyatlarındaki hızlı artış, uluslararası fiyatlar için de bir gösterge niteliğindedir. Asıl sorun, artışın çok hızlı olması yani bir “panik” modunu yansıtması.
Türkiye elektrik üretimi, benzin talebi, sanayi kömür talebi pozitif ve yer yer güçlü trendine devam ediyor. Güneş 5 TWh bandının sınırında, rüzgar aylık olarak yeni rekorlar getirmedi ama hidroelektrik bu sene yenilenebilirleri 18.5 TWh/ay seviyesinin üstüne taşıyor.
Enerji ithalatındaki hareketlenme petrol ürünleri tarafındaki ilişkinin doğrusal olmamasından dolayı bir süre daha izlenmesi gereken bir durum. Çünkü dizel talebindeki soğuma buradaki dizel marjlarındaki artışı bir nebze dizginleyebilir.
Krizin dalgalı seyri, yenilenebilir hariç diğer kaynakları da dalgalandırıyor. Artık hiçbir eğri doğrusal değil, hepsi aylık jeopolitik gerilimlerin bir göstergesine dönüşmüş durumdadır.
Yazar: Barış SANLI
ATEV Sunumunu indirmek için Tıklayınız
Kaynak Veri Dosyası indirmek için Tıklayınız
