Mayıs 2026
Aylık Türkiye Enerji Verileri (ATEV), Türkiye’de enerji tüketimini tüm yakıtlar bazında inceleyen, öne çıkanları, veri dosyası ve 120’den fazla görseli içeren sunum destesi ile alanındaki ilk ve tek yayındır.
Hürmüz Krizinin İlk Etkileri
Elektrik piyasasında istisnai hidroelektrik üretimi ve fiyat etkisi tartışılırken, Hürmüz krizinin ilk ayına dair veriler gelmeye başladı. Mart ayında dizel ve benzin de fiyat artışı oldu. Bunun sonucunda dizel talebi geçen senenin altına düştü. Ama benzin talebi artmaya devam ediyor. Fakat sürprizler de yok değil. Mesela jet talebinde çok hızlı bir artış var. Her ne kadar ihrakiye-ihracat ayrı sınıflandırılsa da, bir çok uçağın (yerli şirketler) daha fazla yakıt ile Türkiye’den kalkış yaptığını veya (uluslararası uçuşlarda Türkiye’den) daha fazla yakıt aldığını düşünebiliriz. Yani jet yakıtında güvenilir liman olmanın da bir ek talep etkisi var.
ATEV Mayıs 2026 raporunda öne çıkanlar:
- Petrolde tüketimin neredeyse yarısı olan dizel talebi fiyat etkisi ile yavaşlarken, benzin talebinin büyümesi güç kaybetmiş ama artıyor. Jet yakıt tarafında hızlı bir artış var.
- Elektrik talebi geçen seneye göre güçlü devam ediyor. Doğalgaz talebi de artan ısınma gün derece değeri ile bir Mart sürprizi yaparak ibreyi yukarı kırdı.
- Doğalgazdan elektrik üretimi ise 2-2.5 TWh bandına demir atmış gibi görünüyor.
- Hidroelektrikte 2019 Mayıs ayına ait aylık rekor az bir farkla kırılmış görünüyor : 11.63 TWh
- Kömürden elektrik üretiminde düşüş sert bir şekilde devam ediyor. 12 aylık toplam 2023 yılı sonu seviyesi olan 118 TWh altına düştü.
- 12 aylık hareketli toplamda güneşten elektrik üretimi 38 TWh’i aştı. Hidroelektrik de 70 TWh bandını geçti.
- Enerji ithalatı 12 aylık hareketli toplamda 60 milyar $ seviyesine düştü. Ama aylık olarak, Mart 2024’ün üzerine çıktı.
Ayın Grafiği – Hidroelektrik Üretimindeki Muhteşem Kalkış
Elektrik piyasalarında bir şeyin çokluğu da azlığı da kısa dönemde başa beladır. Bunun temel sebebi de uzun dönemli depolamanın olmamasıdır. Ama hidroelektriğin bu kadar üretmesine sevinmemiz gerekir. Henüz 12 aylık toplamda 80-90 TWh bandına gelemedik. Bu sene bu bandın aşılması beklenebilir. Çünkü 2019’dan beri hidroelektrik kurulu güç artışı devam etti. Fakat grafikteki en ilginç nokta, kalkışın 2026 başından itibaren ne kadar hızlı olduğu. Henüz yavaşlama yok. Ama geçmiş, bir örnek ise, artış bir süre daha sürecek.
Hidrolara Yer Açılsın
Aylık grafiklerle birlikte bakarsak, hidroelektrik henüz geçen seneki kaybını geri alamadı. Geçen sene 17.3 TWh düşmüştü. İlk 4 ayda 13 TWh ile şimdilik geçen seneki açığı kapatıyor. Fakat artık kömürden pay almaya başlıyor. Geçen sene çok da artmamış kömürden elektrik üretimi şimdiden 3.8 TWh düştü.
Jet Yakıt Talebi
Bu ay en çok şaşırtan grafiklerden biri jet yakıt talebindeki artış oldu. Hatta 200$/varili görmesine rağmen bu talep artışını ancak havacılık yakıtlarını bilenlerin anlatabileceği bir hikayeyi barındırıyor. Eğer veri kalıcı ise, bunun tek açıklaması yerli hava yollarının dış uçuşlarda daha çok yakıt alması(Dönüşte lojistik sorunlarla uğraşmamak için) veya yabancı havayollarının mümkün mertebe Türkiye’den fazla ikmal etmesi olarak görülebilir. Ama burada ağırlık yerli havayollarında olduğundan ilk seçenek şimdilik ağır basıyor.
Klimalar Başlamadan Elektrik Talebi
Mart ve Nisan ayının en önemli güzelliklerinden biri de klima etkilerinden arındırılmış bir talebi gözlemleyebilmemiz. Elektrik talebi geçen senenin üzerinde seyretmeye devam ediyor. Bu talebin bu sene yazın çok daha yukarılara çıkması muhtemel. Fakat son 4 ay görünümü bir basamak artış olduğu.
Doğalgaz Fiyatları
Şaşırtıcı bir diğer grafik de Mart ayı doğalgaz talebindeki ivmelenme oldu. Gün etkisine göre Şubat’a oranlarsak 6 bcm(milyar m3) bir talep normal gibiydi. Mevsim koşulları, ısınma talebindeki artış ile Mart gaz talebi geçen senenin üzerine çıktı. Yani elektrikte zemin kaybetse de, nihai tüketimde gazın yeri şimdilik kalıcı ve etkili.
Petrol Talebi Toplamda Güçlü
Petrol talebinin yarısı olan dizelde yavaşlama var. Ama benzin ve jet tarafındaki artış ile petrol talebi güçlü seyretmeye devam ediyor. Yani yüksek fiyatlar da Türkiye petrol talebinin hızını kesemiyor. Önümüzdeki aylarda geçen senenin biraz üzerinde hareket etmeye devam etmesini bekliyoruz. Sadece Mayıs ayında Kurban bayramının bu seneye gelmesi ile Mayıs talebinde güçlü seyir şaşırtıcı olmaz.
Mart Soğuktu
Mart gaz talebindeki artışın temel nedenlerinden birinde de Isıtma gün derecesi (HDD)’ye baktığımızda geçtiğimiz iki senede oldukça sıcak geçen Mart aylarının yerini nispeten daha çok ısınma gerektiren bir Mart ayı almış. Bu sıcaklık etkisi Nisan’da normalleşiyor. Şimdilik Mayıs ayı da en çok ısınma gerektiren Mayıs’lardan biri olmaya aday.
Enerji İthalatında Taban mı?
Krizin etkilerini takip ederken tabii ki ithalat rakamları da önemli oluyor. Burada Türkiye enerji ithalatındaki düşüş ve taban net olarak görülüyor. Bu noktadan sonra düşüş beklemek biraz zor. Yani enerji ithalatı bu seneyi 60 milyar $’ın az üstü bir noktada kapatabilir. 65 milyar $’ın üzerine çıktığı her nokta ise, krizin net etkisidir. Altı da hidrolikler başta olmak üzere yenilenebilirlerin hediyesi.
Değerlendirme
Bahar ayı enerji verileri her zaman karışıktır. Bu sefer de farklı olmadı. Hidrolikte ve güneşte artışlar devam ediyor. Gaz ve kömür düşüşte. Gaz talebi ısınma gün derecesi etkisi ile artarken, toplam petrol talebi de arttı.
Toplu veriler karşılık bir hikaye söylüyor. Fakat dizel talebindeki yavaşlama ile enerji ithalatının geçen Mart’ın üzerine çıkması öncü sinyaller olarak görülebilir. İkincil etkiyi de doğalgazda, artan fiyatlardan, görmeyi bekleriz, ama hidroelektrik artışı bunu şimdilik perdeliyor.
Yazar: Barış SANLI
ATEV Sunumunu indirmek için Tıklayınız
Kaynak Veri Dosyası indirmek için Tıklayınız
