Ekim 2026

 

 

 

Aylık Türkiye Enerji Verileri (ATEV), Türkiye’de enerji tüketimini tüm yakıtlar bazında inceleyen, öne çıkanları, veri dosyası ve 120’den fazla görseli içeren sunum destesi ile alanındaki ilk ve tek yayındır.

Yazar: Barış Sanlı

Efsane Su Yılı – 2026

Ekim ayı ile yeni su yılı başlasa da, 2026 takvim yılı son 12 ayda belki 35 TWh’den fazla elektrik üretimi ile efsane bir yıl oluyor. Bunun karşılığı 7 milyar m3 gaz talebine denk geliyor. Şu anda TTF’in 1000$/1000m3 olduğunu düşünürsek, yağışlı yıl ülkemize 7 milyar $ armağan etti. Hem de bu krizde. Daha iyi haberler de var, kötü haberler de. Ama 2026 efsanesi bir süre daha devam edecek görünüyor. 100 TWh seviyesini bekleniyor.

ATEV Ekim 2026 raporunda öne çıkanlar:

  • 12 aylık toplamda elektrik üretimi 360 TWh’in biraz altında, iç tüketimlerin de tahmini etkisi ile 370 TWh uzak görünmüyor.
  • Güneş 12 aylık toplamda 40.55 TWh görürken, rüzgar 42 TWh bandından kurtulamadı.
  • Gazdan elektrik üretimi, Covid19 döneminin de altında 51.9 TWh – 12 aylık toplamda.
  • Petrol ürünleri toplam talebi 1.35 mv/g ile Ağustos ayında tüm zamanların rekorunu kırdı.
  • Benzin talebi 180.000 v/g, dizel de 640.000 v/g ile aylık rekor kırdılar. Benzin her zaman olduğu gibi tüm zamanların talep rekorunu da kırdı. Duraklama bile yok.
  • Gaz talebinde konut talebi beklentiden güçlü gelebilir, hala 55 bcm altına düşmedi.
  • Yerli gaz üretiminin, talebi karşılama oranı Ağustos için %9.8 olarak büyük bir rekor kırdı.
  • Rafinerilerin petrol alımlarında bir rekor görünüyor fakat Ağustos ayı talebine yine yetişemediler.
  • Enerji ithalatında, düşük gaz talebine rağmen yüksek seyreden petrol talebi etkisi ile artış görünüyor. 12 aylık toplamda hidro ve diğer kaynaklar ile hala 7 milyar $ bir iyileşme cepte görünüyor.

Ayın Grafiği – Kriz mi, ne krizi?

Dizel talebi tüm zamanların talep rekorunu kıramadı ama Ağustos’ta aylık rekoru çok farklı kırdı. Jet yakıt tarafında krize tepki veren bir yakıt var. Dünyanın en büyük enerji krizlerinden birinin içindeyiz ve küresel dizel krizinde Türkiye’deki bu talep artışı ve seviyesi ayın grafiği.

Son 12 ayda gelen ek 36 TWh hidroelektrik üretimi, daha önce 2:1(hidroelektrik artışı 2 birim gazdan, 1 birim kömürden elektrik üretimi azaltıyor) doğalgaz:kömür azaltıyor demiştik. Hidro üretimi arttıkça doğalgaz:kömür düşüşü 2.5:1 gibi, doğalgazın aleyhine gelişmeye devam ediyor. Burada fiyat da çok etkili. Yıldan yıla artışta güneşteki artış bu sene düşük kalmış görünüyor. Eksiği biraz da rüzgar doldurmuş. Yıl kapandıktan sonra eklenen 6-7 TWh (sonradan iç tüketimlerin alınması) ile düşündüğümüzde 2026 için 370 TWh tüketim uzak olmayabilir.

Doğalgaz Üretim Oranı Rekoru

 Yerli doğalgaz üretiminin talebi karşılama oranı rekor %9.8’i gördü. Burada ana etken 2.6 bcm gelen aylık Ağustos ayı talebi oldu. Yaklaşık 0.26 bcm/ay yerli üretim ile uzun dönemin en yüksek yerli gaz üretim oranı rekoru kırıldı. Aylık üretim olarak zaten Ağustos ayı da bir diğer zirve aydı.

Toplam Petrol Ürünleri Talebi de Tüm Zamanların Zirvesinde

Kötü haber. Petrol talebinin nefesini en büyük enerji krizi de kesemedi, elektrikli arabalar da, düşen jet yakıt talebi de. Belki çok dikkat edilmeyen bir nokta da, Türkiye ihtiyacı olan tüm petrokimya hammaddesini de kendi üretse, bu talep bir 100.000 v/g daha da yukarıda olacaktı. Ama 1.35 mv/g ile petrol talebi tüm zamanların rekorunu kırdı.

Benzinin Hızına Rafineriler Yetişemedi

Orta sınıf ekonomik durumunu gösteren ana yakıt benzin olduğu için, benzinde gelen rekor ve rafinerilerin çok uğraşmasına rağmen yakalayamadığı benzin talebi değişen zamanların da göstergesi. Türkiye bir zamanlar benzin ihracatıyla da oldukça iyi bir gelir elde ediyordu. Ama artık benzin talep artışı yeni bir dönemi işaret ediyor.

Gazdan Elektrik Üretimi Dip Arıyor

Eylül sonu itibari ile gazdan elektrik üretimi çok uzun bir süredir en düşük seviyeyi gördü. Daha önce Covid19 simulasyonu yazmıştık, ama onun da altına düştü. Yüksek gaz fiyatları ile bu seviyelerin de altına düşmesi şaşırtıcı olmaz.

Elektrik Üretimi Aylık Rekorda

Eylül ayları içinde bu sene elektrik üretimi ilk defa 30 TWh’i aştı. Yeni aylık rekor geldi ve mevsimsel çizgiyi, sıcak da bir Eylül olmamasına rağmen aştı. Elektrik talebi canlı hatta üretimi daha da canlı. Bir sıcak dönem durumunda bu rakamlar çok daha yukarıda gerçekleşecektir. Ama son 4 aya bakınca biraz daha yüksek yeni bir talep eğrisi seviyesi gözlemleniyor. Yani talep artışı yapısal görünüyor.

Güneş Rekor Ama…

Güneşten elektrik üretimi zaten her ay aylık rekor kırıyor, bunun tek istisnası -uzun zaman serisinde- bu sene Mayıs ayı olmuştu. Yine Eylül ayı büyük bir rekor oldu. 31 TWh üretimin 4.24 TWh yani %13.6’sı, tahmini iç tüketim ile %15’i güneşten geldi. Fakat daha önceki senelere göre yıldan yıla artış değişimi biraz daha tutuk. Bu durumu kış aylarında daha farklı(nisbeten artan miktar) gözlemlersek, konu yüksek hidrolik üretimi de olabilir.

Almanya Elektrik Fiyatlarına Gösterge

TTF’in 90€/MWh bandında olduğu bir yerde, Alman baz yük elektrik fiyatlarının 190€/MWh seviyesinde olması şaşırtıcı değildi. Bunun normali 2022 öncesi 35-45 €/MWh bandıydı. Bir süredir 100€ altı seviyelerde devam ediyordu. Ama 190€, Rusya-Ukrayna savaşı öncesinin 4 katı. Uzun süre yüksek devam etmesi asla iyiye işaret değildir.

Enerji İthalatında 12 Ay

Enerji ithalatında hidroelektriğin sağladığı 35 TWh elektriğin ek 7 milyar $ iyileştirici etkisini unutmadan, 12 aylık toplamda enerji ithalatındaki hareketlenme aslında oldukça bastırılmış bir etki gösteriyor ve şu anda düşük gaz talebinden dolayı tek sebebi, durmayan petrol talebi. Aylık olarak, Nisan ayındaki 6.5 milyar $’ın altında kalarak 6.46 milyar $ olarak gerçekleşen ithalat faturası, uzun yıllar ortalamasının tekrar üzerine çıktı. Bunu bir trend kırılmasının devamı olarak görmek gerekir.

Değerlendirme

Türkiye çok renkli bir ülke, bunu tüm kaynaklarda görebiliyoruz. Bir yandan rekor temiz elektrik üretimi, bir yandan rekor benzin ve petrol ürünleri talebi, diğer taraftan Hürmüz sebebiyle biraz geride kalan jet yakıtı ile anlatılacak çok hikayenin olduğu renkli ve büyük bir elektrik piyasası.

Kriz dönemi olduğu için ana risk olan petrol talep artışını bir tarafa bırakırsak, yüksek gaz fiyatları elektrikte etkisini gösteriyor. Ama konut talebinde bu etkiyi göremeyebiliriz. Elektrik ve benzinden gelen güçlü tüketim sinyalleri, gaz talebinde 56 bcm – 12 aylık toplamı aşağı kırsa da seviyede bir yapışkanlık göze çarpıyor.

Bu efsane hidrolik yılının belki Şubat’ta bitişi ile fosil yakıtların bu etkisini daha net görebiliriz.

ATEV-202610-sunumdestesi

ATEV Sunumunu İndirmek için Tıklayınız.

ATEV Veri Dosyasını İndirmek İçin Tıklayınız

Diğer İçerikler