Aylık Türkiye Enerji Verileri (ATEV), Türkiye’de enerji tüketimini tüm yakıtlar bazında inceleyen, öne çıkanları, veri dosyası ve 120’den fazla görseli içeren sunum destesi ile alanındaki ilk ve tek yayındır.

Hürmüz Krizinin İlk Etkileri

Elektrik piyasasında istisnai hidroelektrik üretimi ve fiyat etkisi tartışılırken, Hürmüz krizinin ilk ayına dair veriler gelmeye başladı. Mart ayında dizel ve benzin de fiyat artışı oldu. Bunun sonucunda dizel talebi geçen senenin altına düştü. Ama benzin talebi artmaya devam ediyor. Fakat sürprizler de yok değil. Mesela jet talebinde çok hızlı bir artış var. Her ne kadar ihrakiye-ihracat ayrı sınıflandırılsa da, bir çok uçağın (yerli şirketler) daha fazla yakıt ile Türkiye’den kalkış yaptığını veya (uluslararası uçuşlarda Türkiye’den) daha fazla yakıt aldığını düşünebiliriz. Yani jet yakıtında güvenilir liman olmanın da bir ek talep etkisi var.

ATEV Mayıs 2026 raporunda öne çıkanlar:

• Petrolde tüketimin neredeyse yarısı olan dizel talebi fiyat etkisi ile yavaşlarken, benzin talebinin büyümesi güç kaybetmiş ama artıyor. Jet yakıt tarafında hızlı bir artış var.
• Elektrik talebi geçen seneye göre güçlü devam ediyor. Doğalgaz talebi de artan ısınma gün derece değeri ile bir Mart sürprizi yaparak ibreyi yukarı kırdı.
• Doğalgazdan elektrik üretimi ise 2-2.5 TWh bandına demir atmış gibi görünüyor.
• Hidroelektrikte 2019 Mayıs ayına ait aylık rekor az bir farkla kırılmış görünüyor : 11.63 TWh
• Kömürden elektrik üretiminde düşüş sert bir şekilde devam ediyor. 12 aylık toplam 2023 yılı sonu seviyesi olan 118 TWh altına düştü.
• 12 aylık hareketli toplamda güneşten elektrik üretimi 38 TWh’i aştı. Hidroelektrik de 70 TWh bandını geçti.
• Enerji ithalatı 12 aylık hareketli toplamda 60 milyar $ seviyesine düştü. Ama aylık olarak, Mart 2024’ün üzerine çıktı.

Ayın Grafiği – Hidroelektrik Üretimindeki Muhteşem Kalkış

Elektrik piyasalarında bir şeyin çokluğu da azlığı da kısa dönemde başa beladır. Bunun temel sebebi de uzun dönemli depolamanın olmamasıdır. Ama hidroelektriğin bu kadar üretmesine sevinmemiz gerekir. Henüz 12 aylık toplamda 80-90 TWh bandına gelemedik. Bu sene bu bandın aşılması beklenebilir. Çünkü 2019’dan beri hidroelektrik kurulu güç artışı devam etti. Fakat grafikteki en ilginç nokta, kalkışın 2026 başından itibaren ne kadar hızlı olduğu. Henüz yavaşlama yok. Ama geçmiş, bir örnek ise, artış bir süre daha sürecek.

Hidrolara Yer Açılsın

Aylık grafiklerle birlikte bakarsak, hidroelektrik henüz geçen seneki kaybını geri alamadı. Geçen sene 17.3 TWh düşmüştü. İlk 4 ayda 13 TWh ile şimdilik geçen seneki açığı kapatıyor. Fakat artık kömürden pay almaya başlıyor. Geçen sene çok da artmamış kömürden elektrik üretimi şimdiden 3.8 TWh düştü.

Jet Yakıt Talebi

Bu ay en çok şaşırtan grafiklerden biri jet yakıt talebindeki artış oldu. Hatta 200$/varili görmesine rağmen bu talep artışını ancak havacılık yakıtlarını bilenlerin anlatabileceği bir hikayeyi barındırıyor. Eğer veri kalıcı ise, bunun tek açıklaması yerli hava yollarının dış uçuşlarda daha çok yakıt alması(Dönüşte lojistik sorunlarla uğraşmamak için) veya yabancı havayollarının mümkün mertebe Türkiye’den fazla ikmal etmesi olarak görülebilir. Ama burada ağırlık yerli havayollarında olduğundan ilk seçenek şimdilik ağır basıyor.

Klimalar Başlamadan Elektrik Talebi

Mart ve Nisan ayının en önemli güzelliklerinden biri de klima etkilerinden arındırılmış bir talebi gözlemleyebilmemiz. Elektrik talebi geçen senenin üzerinde seyretmeye devam ediyor. Bu talebin bu sene yazın çok daha yukarılara çıkması muhtemel. Fakat son 4 ay görünümü bir basamak artış olduğu.

Doğalgaz Fiyatları

Şaşırtıcı bir diğer grafik de Mart ayı doğalgaz talebindeki ivmelenme oldu. Gün etkisine göre Şubat’a oranlarsak 6 bcm(milyar m3) bir talep normal gibiydi. Mevsim koşulları, ısınma talebindeki artış ile Mart gaz talebi geçen senenin üzerine çıktı. Yani elektrikte zemin kaybetse de, nihai tüketimde gazın yeri şimdilik kalıcı ve etkili.

Petrol Talebi Toplamda Güçlü

Petrol talebinin yarısı olan dizelde yavaşlama var. Ama benzin ve jet tarafındaki artış ile petrol talebi güçlü seyretmeye devam ediyor. Yani yüksek fiyatlar da Türkiye petrol talebinin hızını kesemiyor. Önümüzdeki aylarda geçen senenin biraz üzerinde hareket etmeye devam etmesini bekliyoruz. Sadece Mayıs ayında Kurban bayramının bu seneye gelmesi ile Mayıs talebinde güçlü seyir şaşırtıcı olmaz.

Mart Soğuktu

Mart gaz talebindeki artışın temel nedenlerinden birinde de Isıtma gün derecesi (HDD)’ye baktığımızda geçtiğimiz iki senede oldukça sıcak geçen Mart aylarının yerini nispeten daha çok ısınma gerektiren bir Mart ayı almış. Bu sıcaklık etkisi Nisan’da normalleşiyor. Şimdilik Mayıs ayı da en çok ısınma gerektiren Mayıs’lardan biri olmaya aday.

Enerji İthalatında Taban mı?

Krizin etkilerini takip ederken tabii ki ithalat rakamları da önemli oluyor. Burada Türkiye enerji ithalatındaki düşüş ve taban net olarak görülüyor. Bu noktadan sonra düşüş beklemek biraz zor. Yani enerji ithalatı bu seneyi 60 milyar $’ın az üstü bir noktada kapatabilir. 65 milyar $’ın üzerine çıktığı her nokta ise, krizin net etkisidir. Altı da hidrolikler başta olmak üzere yenilenebilirlerin hediyesi.

Değerlendirme

Bahar ayı enerji verileri her zaman karışıktır. Bu sefer de farklı olmadı. Hidrolikte ve güneşte artışlar devam ediyor. Gaz ve kömür düşüşte. Gaz talebi ısınma gün derecesi etkisi ile artarken, toplam petrol talebi de arttı.

Toplu veriler karşılık bir hikaye söylüyor. Fakat dizel talebindeki yavaşlama ile enerji ithalatının geçen Mart’ın üzerine çıkması öncü sinyaller olarak görülebilir. İkincil etkiyi de doğalgazda, artan fiyatlardan, görmeyi bekleriz, ama hidroelektrik artışı bunu şimdilik perdeliyor.

Yazar: Barış SANLI

ATEV Sunumunu indirmek için Tıklayınız

Kaynak Veri Dosyası indirmek için Tıklayınız

Aylık Türkiye Enerji Verileri (ATEV), Türkiye’de enerji tüketimini tüm yakıtlar bazında inceleyen, öne çıkanları, veri dosyası ve 120’den fazla görseli içeren sunum destesi ile alanındaki ilk ve tek yayındır.

Yenilenebilirde Açık Ara Rekor

Daha önceki ATEV’lerde 2026 yenilenebilir yılı olacak tezi işlenmişti. Ama yenilenebilir elektrik üretimindeki artış tarihsel seviyeleri altüst etmiş görünüyor. Hatta bu artış, gazdan elektrik üretimi ile kömürden elektrik üretiminde de düşüşle geldi. Dünyanın fosil yakıt fiyatları ile yatıp kalktığı bir dönemde yenilenebilir rekoru kırmak tüm enerji sistemimize ve bizlere iyi geliyor.

ATEV Nisan 2026 raporunda öne çıkanlar:

• Yenilenebilir elektrik üretimindeki artış doğalgazı düşürmüştü, bu ay kömürde de düşüş başladı.
• 12 aylık elektrik talep artışı zayıf da olsa artışta, bu senenin kuraklık olmaması da toplam elektrik talebini 4-5 TWh daha da aşağı çekebilir. Bu sebeple talebin net zayıfladığını şimdilik söyleyemiyoruz.
• Elektrik kurulu gücünde ilk çeyrekte rüzgar da güneş de güçlü geldi. Yıl başından beri net kurulu güç artışı 2775 MW oldu. Bu da 2019 yılında devreye giren tüm kurulu güç kadar. Tek çeyrekte 2019 yılı yatırım toplamı devreye girmiş oldu.
• Güneşte 3.19 TWh, rüzgarda 3.65 TWh ile en yüksek Mart ayı üretimleri gerçekleşti.
• Mart ayının yıldızı, son 5 yılın Mart rekorunu da kıran hidroelektrik oldu: 10.58 TWh.
• Kömür ve gazdan elektrik üretim, son 5 yılın en düşük Mart üretimini gördü.
• Petrol talebi daha ikinci ayda, tüm zamanların Şubat rekorunu kırarak 1.08 mv/g’ü gördü. Bu Temmuz ayına kadar, Hürmüz krizi olmasaydı, 1.35 mv/g’e kadar da yükselmesi beklenirdi.
• Doğalgaz talebi Şubat’ta geçen senenin oldukça altına (8 bcm vs 5.38 bm) düştü.

Ayın Grafiği – Hidroelektrik Eşittir Arz Güvenliği

12 aylık hareketli toplamlarda hidroelektrik üretimindeki artış çok net görünüyor. Bu şekilde giderse 75 TWh üzeri 12 aylık üretim uzak değil, beklenti bu rekor yılında 80 TWh’in üzerine çıkıp çıkamayacağı.

Doğalgaz Talebinde Normal

Doğalgaz talebi bir süredir ortalamaya dönen(mean reverting) ama ortalamada da uzun süre kalmayan hareketler görüyor. Kısacası 53-54 bcm uzun dönemli gaz talebinin normali gibi görünüyor. Mevcut hareketin gidişatı 50-53 bcm aralığı gibi görünüyor. Daha altında da inmesi sürpriz olmaz. Fakat düşüş momentumu şimdilik oldukça yüksek.

Kömürde Düşüş Devam Ediyor

Her ne kadar yenilenebilir artışı gaz talebini düşürse de, bir noktadan sonra gaz ile birlikte kömür de düşüşe eşlik ediyor. 12 aylık hareketli toplamda kömürdeki düşüş derinleşmeye devam ediyor. Bu gidişat ile son 4 senenin en düşük kömürden elektrik üretimini bu sene göreceğiz.

Elektrikte Kazanan ve Kaybedenler

12 aylık hareketli toplamda gaz ve kömür toplamı 10.5 TWh kaybederken, hidro ve rüzgar 12.3 TWh artış kaydetti. Güneş henüz devreye girmedi, Nisan ile birlikte güneş etkisini de daha net göreceğiz. Yıl sonunda en az bir 10 TWh daha güneşin devreye girmesi ile daha az fosil kaynak etkisi bekleyebiliriz.

Enerji İthalatındaki İyileşme

Hürmüz olmasaydı, Türkiye enerji ithalatında 12 aylık hareketli toplamda 60 milyar $’ın altına hareket de başlamıştı. Şimdi gelecek Mart ve Nisan verilerinde belki de Türkiye tarihinde ilk defa bir enerji krizinde stabil bir enerji ithalat seviyesi görebileceğiz. Bu büyük ihtimalle 2022-2023 krizi kadar bir açığa yol aşmayacak.

Fiyatlar

Hürmüz krizi ile artan gaz fiyatları bir platoya oturmuş görünüyor. Etkinin geriden gelmesi de aşağıdaki grafikte çok net olarak görünüyor. Pratikte 12 $/mmbtu seviyesinde öbeklenen bir fiyat seviyesi oluşmuş durumda.

Alman Baz Yük Fiyatları ve Enerji Krizi

Herhalde dizel ve jet kadar Alman baz yük elektrik fiyatları kadar krizi net gösteren başka bir grafik bulmak zor. 65-70 €/MWh bandında giderken, bir anda 90 €/MWh bandına sıçrayan baz yük fiyatları çok ağır ağır aşağı doğru yolculuğuna devam ediyor görünüyor.

Rafineri Üretimi ve Talep

Geçen ay ile başlayan rafineri üretimi ve talep grafiklerimizde dizelde bu ay arz-talep dengesi artan fiyatların da etkisi ile daralmış görünüyor. Fiyatlar dengenin bir kısmını çözüyor. Fakat bu dipler sürüş sezonundan hemen önce. Dipten zirveye, dizel talebi %30 artarak, 450.000v/g seviyelerinden 600.000 v/g seviyelerine yolculuk yapabilir. Fiyat artışları bakalım bu gücü kırabilecek mi? Aylık grafiklerde dizel Şubat ayı rekoru kırmış görünüyor.

Avrupa Gaz Fiyatlarına Göre Kriz Pek Geçici Değil

Avrupa gaz gösterge fiyatı TTF gelecek fiyatlarına göre bu kriz öyle kolay geçecek gibi görünmüyor. Neredeyse Şubat 2027’ye kadar fiyatlar sabit 40€/MWh seviyelerinde devam ediyor. Bunu tabii Henry Hub gelecek fiyatları ile incelediğimizde ABD LNG’si marjlarının mevsimsel farkları da görülebilir.

Fakat Avrupa gaz fiyatları kısa bir kriz beklemiyor. Hatta bu noktada JKM, Asya kadar bile iyimser değil. Zira aynı dönemde Asya fiyat seviyesi 15.2’den 13.9 $/mmbtu’ya düşüyor.

Değerlendirme

Mart ayı geçiş ayı olduğundan bu ay oluşan istatistikler ile pek öngörü yapmak mümkün değildir. Fakat hidroelektrikteki muazzam artış, bir çok dengeyi bozmuş görünüyor. Gazın arkasından kömür de pay kaybediyor. Bu belki de bir kısım santralin bakıma girmesinden de olabilir.

Petrol tarafında hem toplam talep, hem benzin hem dizel çok güçlü, jet azcık durmuş görünüyor. Ama Hürmüz krizine bu yüksek artışlı petrol talebi ile girmemek daha da iyi bir haber olabilirdi. Fakat fiyat artışları bu talep artışını kademeli olarak düşürebilir.

Gaz talebindeki düşüş çok hızlı ve yüksek oldu. Bunun cari açığa olumlu etkilerinin yanında, bir Hürmüz krizi olmasaydı dış ticaret için en iyi yıllardan biri olma ihtimalini taşıyordu. Depoların doluluk oranları da önümüzdeki aylarda cari açıktaki düşüşün devam edeceği sinyali olabilir.

Enerji güvenliğinde her kaynağın bir rolü, payı var. Bu ay, yenilenebilirdeki başarıların meyvelerini görüyoruz. Rüzgar, güneş, hidrolik bir kriz sönümlendirici olarak görevlerinin başındalar. Keşke daha da çok olsalar.

Yazar: Barış SANLI

ATEV Sunumunu indirmek için Tıklayınız

Kaynak Veri Dosyası indirmek için Tıklayınız

EPİAŞ iş birliği ile düzenlediğimiz piyasa eğitimleri İstanbul’da başlıyor !

Detaylar için tıklayınız.

Aylık Türkiye Enerji Verileri (ATEV), Türkiye’de enerji tüketimini tüm yakıtlar bazında inceleyen, öne çıkanları, veri dosyası ve 120’den fazla görseli içeren sunum destesi ile alanındaki ilk ve tek yayındır.

Bir Küresel Enerji Krizinin Öncesinde

Bu ay gündemde Hürmüz’ün kapanması ile öne çıkan enerji fiyat artışı ve arz güvenliği endişeleri var. Bunun en sembolik göstergesi de Avrupa’da 2 misline çıkan dizel fiyatlarıdır. Ayrıca raporun bu sayısında 8 yeni görsel ile Türkiye’de ürünler bazında rafineri üretimi ve talep de eklendi.

Küresel enerji fiyat artışına rağmen, iyi haberler de var, ayın grafiğinde görebileceğiniz üzere rüzgar ve hidrolikteki yüksek artış, gazın payını şimdiden 1 milyar m3 düşürmüş görünüyor. Ayrıca yerli kömür de 2025 yıl rekorunu Aralık’ta kırdı. Rafineri üretimlerinde benzin, jet ve naftada talebi karşılayabilecek bir üretim var.

Kısacası bir yerde güzel bir hızla yükselen yenilenebilir, diğer tarafta da petrol ve gazda karışan fiyatlar var. Fakat nasıl bir küresel durum olduğunu hissetmek için dizel fiyatları iyi bir örnek.

ATEV Mart 2026 raporunda öne çıkanlar:

• Güneş, rüzgar ve hidrolik Şubat ayında, aylık rekorlar kırdı. Yenilenebilir 3 koldan hızlanıyor.
• Hidroelektrik Şubat’ta öyle bir dönüş yaptı ki 28 günlük Şubat’ta, 31 günlük Ocak üretimini neredeyse ikiye katlayarak 4.23 TWh’den 8.21 TWh’e çıktı.
• Rüzgar Ocak ayını 5.22 TWh ile açmıştı. Şubatta 4.05 TWh ile yine geçen sene Ağustos hariç tüm ayları geride bıraktı.
• Güneş de 1.96 TWh ile Şubat rekorunu kırdı. Şimdi Mart ve Nisan’da 3 TWh’in ne kadar üzerine çıkacağını göreceğiz.
• Kurulu güç gelişiminde 17 Mart verilerine göre güneş hali hazırda 1000 MW’a yakın daha kapasite ekledi.
• Linyit tarafında, elektrik santrallerinde Aralık 2025 verisi tüm senenin zirvesiydi. Burada bir hareketlenme görülüyor.
• Petrol tarafında hemen hemen tüm ürünlerde güçlü talep devam ediyor. Doğalgaz talebi de yine yüksek geldi. Elektrik talebi ılık mevsim ile beklemede. Dizel, benzin talebi yüksek. Bakalım petrol talebi nefessiz koşusuna bir dur verecek mi?

Ayın Grafiği – Krize Çare Rüzgar ve Hidrolik

İki kış ayını geride bırakırken, elektrik arz güvenliği için “kış yakıtı” noktasında güzel haberler var. On iki aylık hareketli toplamlarda gazdan elektrik 5.1 TWh düşerken, 3.5 TWh hidro ve 3.5 TWh rüzgar artışı var. Bu sene hidroelektriğin en az 11 TWh, ortalama 17 TWh daha üretmesi beklenebilir. Rüzgar da ise 5 TWh ile başlayan üretim, yıllık 45 TWh’i geçebilir. Bu 2025’te 39.4 TWh’di.

Hidrolar Geri Döndü

Bu kriz ve yüksek gübre fiyatlarındaki en büyük şans, ıslak bir sene geçirmemiz olabilir. 12 aylık hareketli toplamlarda geçen seneyi 57.2 TWh ile kapatan hidro, şimdiden 3.5 TWh fazla üretimi garantilemiş gibi. Özellikle Ocak 2026’dan sonra 28 günlük Şubat 2026’daki sert yukarı yönlü hareket güzel bir haber.

Rüzgar Güçlü

On iki aylık hareketli toplamlarda, rüzgardan elektrik üretiminin rekoru çok net görülebilir. 40 TWh bandını kırarak 43 TWh bandını zorlamaya şimdiden başladı. Tahminen 1.1 milyar m3 gaz ikamesi de rüzgardan gelecek.

Doğal Gaz Talebi Tüm Zamanların Rekorunda

Türkiye’nin 1996 yılındaki tüm gaz talebinin çok daha fazlasını tek bir ayda, 2026 Ocak ayında tükettik. Talep tüm zamanların rekorunu kırdı. Gaz verileri, elektriğe göre 1 ay geriden geldiğinde Şubat’ta sert bir düşüş görme ihtimalimiz yüksek. Yine de gaz talep dinamiklerinin hala çok güçlü olduğunu görüyoruz.

Doğalgaz Fiyatları

2026 Şubat sonu TTF gaz fiyat artışı bizlere tekrar 2022’yi hatırlattı. Sadece Katar LNG tesisinin kapanması ile fiyatların %70’lere bulan artış görmesi bir oldu. Oysa Katar LNG dünya gaz talebinin %2.5’undan daha azını karşılıyor. Ama LNG piyasasında %20’lik bir paya sahip. Kısaca dünya LNG talebinde her %10’luk düşüş %35 fiyat artışı getiriyor diye özetlenebilir.

Petrol Talebi Kırılgan

Bu krize Türkiye, tüm zamanların en yüksek Ocak ayı petrol talebi ile başlıyor. 1.25 mv/g talep geçen senenin aynı döneminin de %12-13 üzerindedir. Oysa Ocak talebi yıldan yıla çok büyük atlamalar yapmamıştı.

Yeni – Rafineri Üretimi ve Talep

Gündeme özel olarak Türkiye’de rafinelerin petrol ürünleri üretimi ve talebine dair yeni grafikler var. 2022 yılından beri aralıksız yıllık büyüme gösteren benzin talebinde rafineri üretimleri hemen hemen tüm benzin talebini karşılayabilecek boyuttadır. Burada jet ve naftada da benzer durum söz konusudur. LPG ve dizel kısmında ise ithalat bağımlılığı daha yüksektir.

Enerji İthalatında En Düşük Seviyeler(di)

Enerji krizi olmasaydı, Türkiye son 5 senenin en düşük enerji ithalatına gidiyordu. Bu sırada Türkiye elektrik ve enerji talebi artmış ama enerji ithalatı anlamlı şekilde aşağı kırılmıştı. Eğer bu kriz kısa sürerse, iyi haberler artan hidro üretimi ile devam edecek, ama kriz uzarsa bir süre bu kazanımları arayabiliriz.

Değerlendirme

Türkiye belki de bir küresel enerji krizine bu kadar iyi durumda giriyor. Yağışlar ve hidroelektrik üretimi, rüzgar üretimi aylık rekorda ve sırada sırasını bekleyen güneş var. Türkiye doğalgaz talebinin 2024 yılında 52.7 milyar m3 seviyesine dönmesi de ihtimaller içindedir.

Fakat petrol tarafında iyi ve kötü haberler karışık. Benzin, jet ve naftada rafineri üretimimiz bizlerin talebine yetebilir. Ama ana yakıt dizelde temkin önemli. Krizin geçici olması durumunda aylık en düşük enerji ithalat rakamını görebiliriz.

Küresel fiyat artışları yüksek olsa da, Türkiye’nin portföyü dengeli görünüyor. Yerli gaz ve petrol üretiminin de artması ile krizin etkisini sıfırlamasa da, bir manevra alanı sağlar. İyi haberler var, hem de bazıları çok iyi ama kötü haberlerin sonunu daha görmedik.

Yazar: Barış SANLI

ATEV Sunumunu indirmek için Tıklayınız

Kaynak Veri Dosyası indirmek için Tıklayınız

IEA’in Hanelerin Enerji Alım Gücü (“Household Energy Affordability”), önümüzdeki dönemde sıkça duyacağımız alım gücü tartışmasına birçok veri ve analizle katkı sunuyor[1]. Rapor olaya 3 eksenden bakıyor: Elektrik arzı, talep tarafı ve ölçme-etki bölümleri. Elektriğe özel bir önem verilmiş. Çünkü konut enerji tüketiminde küresel olarak elektriğin payı 2000’deki %20’den bugün %30’a yükselmiş durumdadır. Bu rakam gelişmiş ülkelerde %40’lara ulaşmıştır. Raporun en önemli mesajlarından biri de hane enerji alım gücüne dair politikaların sadece üçte biri en çok etkilenen kesimi hedefliyor.

3Analiz

1. Elektrik Fiyat Bileşenleri ve Etkileri: Şebeke bedelleri Kore’deki 12$/MWh’den ABD’de ve Avrupa’daki 100$/MWh’e farklılıklar göstermektedir. Bu bedeller genelde %20-30 civarındadır. 2019’dan beri şebeke bedellerindeki artış, tüm elektrik fiyatı artışının %20’sini açıklıyor. Vergiler ise 2 ile 45 $/MWh yani %2-%15’ine karşılık geliyor. Avrupa’da artan yenilenebilir kaynaklı kısıtların sistem yönetimine maliyeti 4 milyar € civarındadır. Ortalama fiyatlara etkisi de 5€/MWh seviyesindedir.
2. Enerji Harcamalarının Bileşenleri: Küresel olarak mesken enerji harcamalarının %50’si petrol ve taşıma, %30’su elektrik ve %20’si ise gaz ve ısırma-pişirme yakıt harcamalarına gidiyor. 2020’de Covid’de ortalama mesken enerji harcaması ulaştırmanın durması ile %13 düştü. 2024 yılında Avrupa’da elektrikte toptan satış 130 $/MWh, şebeke ve vergiler 180$/MWh’di. Gaz 2019’a göre %65, elektrik %30 ve benzin %15 daha yüksekti. Tüm etki için gelir de hesaba katıldığında Avrupa’da medyan mesken için enerji harcamaları %10 seviyesindedir.
3. Enerji Alım Gücü için Çoklu Göstergeler: Tanımlara göre gelir olarak yoksul olmayan da enerji yoksulu görülebilir ama tek bir ölçü bulunmamaktadır. Dört gösterge: enerji harcamasının gelirdeki oranının medyanın iki misli olması, enerji harcaması miktarının medyanın yarısı olması, evi yeterli seviyede ısıtamamak, faturaları ödeyememek. Bu dört göstergenin hepsinin de incelenmesi gerekebilir. Son gösterge için, Avrupa’da sıcaklık kaynaklı ölümlerin %90’ı soğuktan ve 2021’den 2024’e evini yeterli ısıtamayanların oranı %6.9’dan %9.2’e yükseldi

3Grafik

Hanehalkı Enerji Harcamaları ve Elektriğin Oranı: Elektriğin hane tüketimindeki oranı arttıkça, yakıt fiyat oynaklığı yerine şebeke ve düzenleme kaynaklı maliyetlerin etkisi artıyor.

[1] https://www.iea.org/reports/household-energy-affordability

Faturalar Neden Artıyor: Gelişmiş ülkelerde düşen yakıt tüketimi ve artan fiyat dengesinde faturalar değişirken; gelişmekte olan ülkelerde ise artan tüketim faturalardaki artışın %95’ini açıklıyor.

Toptan Elektrik Fiyatlarında Gaz ve Yenilenebilir: Avrupa’da elektrik fiyatları üzerindeki gaz fiyatların etkisi çok baskın, diğer taraftan artan yenilenebilir oranları bu artışları sönümleyebiliyor.

Aylık Türkiye Enerji Verileri (ATEV), Türkiye’de enerji tüketimini tüm yakıtlar bazında inceleyerek, hem öne çıkanları, hem veri dosyası hem de 120’den fazla görseli içeren sunum destesi ile alanındaki tek yayındır.

Yeni Yılın Rüzgarı – 2026 Yenilenebilir Yılı Olabilir mi?

Daha önceki raporlardaki öncü verilere baktığımızda 2026 yılına güçlü bir büyüme ile girildiği görülmüştü. Bu trend devam ediyor. Islak bir yıl olması, kuraklığın etkilerini gideriyor. Hatta Ocak ayında rüzgar tüm zamanların rekorlarını kırarak hem talep artışına hem de yenilenebilir üretimine en büyük desteği sağlamıştır. Hidroelektrikte de dip görüldüyse, yenilenebilir rekorlarını daha sık konuşacağımız bir yıl bizi bekliyor.

ATEV Şubat 2026 raporunda öne çıkanlar:

• Ocak ayında rüzgar üretimi tüm zamanların rekorunu kırarken, güneş de Ocak ayı rekorunu kırdı.
• Petrol, gaz ve elektrik taleplerindeki aylık tüm veriler en yüksek seviyelerde.
• Petrol talebi tarafında, Aralık’ta tekrar bir artış görüldü ki, genelde Aralık ayı talebi Kasım’ın biraz altında olurdu.
• Nispeten daha ılık bir Ocak ayına rağmen elektrik talebi 12 aylık toplamda 2 TWh’e yakın artmış görünüyor.
• LNG ithalatında tüm zamanların en yüksek talebi Aralık ayında görüldü, fakat düşen gaz fiyatları ile, enerji ithalatı düşüş trendindedir.
• Sanayi taş kömürü talebindeki artış devam ediyor.
• Santrallerin taş kömürü ve linyit kullanımı platoda ve eğilim aşağı yönlü.
• Dizel ve ham petrol fiyatları güçlü, fakat Almanya’nın karbon piyasası açıklamaları emisyon fiyatlarını hızlı düşürdü.
• Hidroelektrik büyük ihtimalle negatif gidişatını Şubat sonunda sonlandıracak, bu noktadan sonra hem mevsimsel hem de ıslak dönem artışı bekleniyor.

Ayın Grafiği – Rüzgar Üretim

Rüzgarda yılın ilk ayındaki üretim tüm zamanların en yüksek üretimi olarak gerçekleşti. Ama bu az biraz değil, fazlasıyla yüksek bir üretim oldu. 12 aylık toplamda 42 TWh’e yakın olan rüzgar üretimi de tüm zamanların en yüksek seviyesini gördü. 2026 yılında 42-45 TWh bandında bir toplam rüzgar üretimi görmek şaşırtıcı olmaz.

Doğalgaz Talebi Güçlü

Doğalgaz talebinde, geçen senenin soğuk Aralık ayından sonra, beklediğimiz hafif düşüş gerçekleşmedi. Tüm zamanların en yüksek Aralık ayı talebi ile gaz talebi güçlü seyrine devam etti. 2026 yılında artan yağış ve yenilenebilir ile ortalama veya ortalama altı bir talep beklemek şaşırtıcı olmaz.

Hidroelektrik Dip Arayışında

Hidroelektrik “Annus Horribilis” (Felaket Yıl)’dan henüz çıkamadı. Ocak ayındaki üretim göz önüne alındığında 12 aylık toplam üretimde düşüş devam ediyor. 2021’in altına düşülmedi, ama kurulu güç artışı göz önüne alındığında 2021’den daha kötü bir dönem olarak düşünülebilir. Yine 2021’i göz önüne alırsak bu ıslak yıl hidroelektrik üretimini 11 TWh daha yukarı çekebilir.

Güneş için Yeni Rekorlar Yılı Başladı

Güneşten elektrik üretiminde aylık rekorlar gelmeye devam ediyor. Fakat üretimin, 28 gün çeken Şubat ayı da gözönüne alındığında ilk 2 ay, 2 TWh’i aşması beklenmiyor. 12 aylık hareketli toplamlara göre baktığımızda 12 TWh’e yakın artan bir güneş üretimi var. Bakalım 2026’da 6 TWh aylık üretime ne kadar yaklaşılacak?

2026’da Gaz mı Kömür mü Daha Çok Düşer?

Elektrik üretiminde 12 aylık toplamda hem doğalgaz(78 TWh) hem kömür(121 TWh) tarafı platoya oturmuş görünürken, artan yenilenebilir üretimi acaba hangisinden daha büyük bir pay alacak? Kömürün seviyesi daha yüksek olduğundan muhtemelen seviye olarak kömür, oran olarak ise gazda daha büyük bir düşüş görülebilir.

Petrol Talebi Yine Şaşırttı

Düşmesini beklediğimiz petrol ürünleri toplam talebi açık ara bir aylık rekor ile 1.22 milyon varil/gün ile en yüksek Aralık rakamını gördü. Eğer bu rakam Ocak ayında da tekrar ederse, Ocak’tan Ocak’a %20’ye yakın artan bir petrol ürün talebi görmüş olacağız. Bu büyüme rakamının büyüklüğü yanında hala artıyor olması ile de dikkat çekicidir.

Sınırda Karbon Muamması

Almanya Başbakanı’nın karbon emisyon fiyatlarına dair açıklamalarından sonra, karbon fiyatları çok sıkı düştü. Bu düşüş, sıkılaşacak denilen bir seneden, geri adımların geleceğine dair korkuların biriktiği bir çalkantı senesini yansıtıyor.

Uçmayı Seviyoruz

Jet yakıt talebinde yüksek seyir devam ettiği gibi, geçen sene Aralık’a göre de oldukça yukarıda kaldı. Mart’tan sonra başlayan yapısal artış iyice yerini sağlamlaştırmış görünüyor. Bu ayki jet yakıt talebi hala artmaya devam eden benzin talebinin de üzerinde kalmaya devam etti. Yani arabalar kadar uçaklar da çok önemli bir tüketim kalemi.

Değerlendirme

2026 yenilenebilirin yılı olacak gibi görünüyor. Muhafazakar tahmin ile 10-15 TWh elektrik talep artışında, 12 TWh güneş, 11 TWh hidroelektrik, 5 TWh da rüzgar ile, doğalgaz ve kömürden elektrik üretiminde bir düşüş gündemimize geliyor. Bu da 2026 yılında elektrik emisyonlarının daha düşük olacağını gösteriyor. Aynı zamanda daha düşük bir enerji ithalatı demek.

Fakat petrol ve gaz tarafındaki güçlü seyir bu ithalat ve emisyon düşüşünü artışa çevirebilir. Evet yıla rekor rüzgar ile girdik, muhtemelen Mart-Nisan rekor hidroelektrik üretimleri de görülebilir. Fakat petrol ve gaz tarafında, yerli üretim artışı ile de olsa, emisyon artışları kaçınılmaz. Buna sanayi kömür talebi de eklenebilir.

2026 yenilenebilirin yılı olacak gibi görünüyor. Bu seneki ana soru, hidroelektrik üretiminin ne kadar artabileceğidir?

Yazar: Barış SANLI

ATEV Sunumunu indirmek için Tıklayınız

Kaynak Veri Dosyası indirmek için Tıklayınız

Oxford Energy’nin “Reshaping the Consumer-Energy Relationship through AI”[1] raporunda yapay zekanın enerji sektöründe tüketici ilişkilerini nasıl etkileyebileceğine dair güzel bazı fikirler sunuluyor. Raporun ana argümanları 14.sayfadaki 3.1 kısmında bulunabilir. Raporun tek bir sayfası okunacak ise, bu sayfa tüm orijinal fikirleri içermektedir. Yapay zekanın tüketici ilişkilerini nasıl değiştireceği noktasında katmanlı bir bakış sunuyor. Yani tüketici, sistem ve kurumsal perspektifte 8 prensibe dikkat çekiyor.

3Analiz

1. Farklı Türden bir Ekonomik Model: Yapay zeka ile, güç ve kontrolün dağılımı değişiyor. Normalde tüketicinin bilinçli kararlar vermesi beklenirken, bu kararların algoritmalara geçmesi platform yöneticilerini, toplayıcı ve teknoloji sağlayıcıları daha etkili oyuncular haline getiriyor. Tüketici ise bir çok zaman anlayamadığı algoritmaların sonuçları ile yaşamak zorunda kalabilir.
2. Yeni Ekonomik Varlık olarak Verinin Yükselişi: Tüketicinin enerji sistemindeki her hareketi hem veri hem enerji eş üretimi ile sonuçlanıyor. Yani tüketici enerji kullanıcısı yanında veri üreticisi ve kullanıcısıdır. Çünkü, yapay zeka modelleri ile her etkileşim, öngörücü modelleri ve ticaret platformlarını etkileyen daha granüler bilgileri üretir. Elektrik akışları görülebilirken, veri akışları, üreten tüketici için görünür olamayabilir.
3. Bilgilendirilmiş Karardan Davranışı Şekillendirmeye: Yapay zekanın ağırlıklı olduğu sistemlerde, tüketici arabasını şarj etme kararından evini ısıtma zamanının belirlenmesine kadar adaptif algoritmalar ve yazılımsal dürtüler-etkiler ile yönlendiriliyor. Bu algoritmalar verimliliği arttırsa da, nihai tüketicinin bilinçli karar almasının önünde de bir perde oluyor. Konfor ve otonomi arasındaki denge, tüketici-sistem ilişkisinin ana bir özelliğidir. Fakat algoritmalar koordine olamazsa da lokal problemler sistem problemlerine dönüşebilir.

3Grafik

3 Seviyede Prensipler: Raporun merkezinde olan 9 prensipte; Tüketici seviyesinde gizlilik, otonomi ve adil olma; Sistem seviyesinde koordinasyon, dayanıklılık ve kararlılık; Kurumsal seviyede ise şeffaflık ve hesap verilebilirlik anlatılmaktadır.

[1] https://www.oxfordenergy.org/wpcms/wp-content/uploads/2026/01/EL62-Reshaping-the-Consumer-Energy-Relationship-through-AI.pdf

Eylem Planları: Bu 3 katmanda, tüketici katmanında algoritmayı etkileştirip etkileştirmeme kararı, sistem seviyesinde şebekenin kısıtlarına duyarlılık ve yük yönetiminde koordine olabilme (hizalama), kurumsal seviyede ise algoritma denetimi, düzeltme mekanizmaları ile ortak değer ve standartlar öne çıkmaktadır.

Tüketici-Enerji İlişkisi : Yapay zekanın bu ilişkide 6 temel alanda etkili olması raporda inceleniyor.

Uluslararası Enerji Forumunun(IEF), her yıl düzenli olarak yayınladığı enerji görünümleri karşılaştırma raporunda[1], hem toplam enerji hem de yakıtlar bazında yayınlanmış tüm enerji görünümlerinin kıyaslamaları var. Burada IEA, OPEC, EIA yanında petrol şirketi görünümleri de önemli bir rol tutuyor. Temelde 2035’e kadar modeller çok fazla sapmıyor. Ama 2035 sonrasında ayrışma daha da derinleşiyor. Raporun en karışık tarafı ise birim olarak milyon varil eşdeğer petrol/gün’ü(mvep/g) kullanmasıdır.

3Analiz

1. 2035 için Benzer Görünüm, 2050 için Ayrışma: Enerji görünümlerinin 2035 yılı tahminleri, IEA net sıfır hariç, birbirine çok yakın. Özellikle hidrokarbonların 2/3 paya sahip olacağında hemen hemen herkes hemfikirdir. 2050 de ise, bugün 310 mvep/g enerji talebinin 400 ile 200 arasında olacağı öngörülmektedir.
2. Yenilenebilir Hep Pozitif ama Artışın Hızı Farklı: Yenilenebilir tahminlerinde ise tüm senaryolar artış tarafında olmakla birlikte, birincil enerjideki payının en az %14-17 olabileceğini sadece 2 senaryo öngörmektedir. Önemli bir miktar senaryo %22-49’luk paylar öngörmektedir. 34 senaryodan sadece 7’sinde yenilenebilir payı %50’yi aşabileceği tahmin edilmektedir.
3. Petrol ve Gazda İkiye Ayrılan Tahminler: Raporda özellikle petrol büyümesine dair tahminlerdeki iki öbeklenmeye dikkat çekmesine rağmen, gaz tahminlerinde de bu öbeklenme görülmektedir. Petrolde 14 senaryo büyüme, 14 senaryo da düşüş öngörmektedir. Gazda ise senaryoların daha büyük bir kısmında (%61) büyüme senaryosu öngörülmektedir. Gerek petrol, gerek gazda ağırlıklı olarak bugüne yakın 2050 tahminleri yer almaktadır.

3Grafik

Hidrokarbonların Toplam Birincil Enerjideki Oranı: Rapordaki en ilginç grafiklerden biri, 2040 ve 2050 toplam birincil enerji talebi ve bu talepteki hidrokarbon oranını gösteren grafiktir. IEA’in iki senaryosu ve OPEC teknoloji odaklı senaryo hariç aslında tahminler düz bir çizgi üzerindedir.

[1] https://www.ief.org/events/16th-iea-ief-opec-symposium-on-energy-outlooks Christof Van Agt Ross, Director of Dialogue, IEF sunumu
https://www.ief.org/_resources/files/events/16th-iea-ief-opec-symposium-on-energy-outlooks/speaker-presentations/session-i/christof-van-agt-ross.pdf

Yenilenebilir Talep Tahminleri: Yenilenebilir tahminlerindeki alt-üst tahmin aralığı çok geniştir. Toplam birincil talepte oranı sabite yakından %84’lere kadar çıkan geniş bir aralıkta bir sürü tahmin bulunmaktadır. IEF’in tüm modellerden regresyon tahmini ise %13.6’dan 2050’de %25’in üzerine geleceği şeklindedir.

Hidrojen Belki Gelecek: Hidrojen konusundaki tahminlerde ise 2030’a kadar büyük bir artış beklenmiyor. Artışların önemli bir kısmı 2030 sonrası, ama bir sürü senaryoda da bu artış hiç gerçeklemiyor.

Dünyaca ünlü yeni teknolojilere yatırım fonu Ark Investment’ın “Big Ideas 2026”[1] raporunda piller, dağıtık üretim ve ulaştırma kısımlarında enerji talebinin geleceğine dair önemli kısımlar var. Rapor temelde küçük değişimler yerine büyük değişimlere odaklanmaktadır. 2026 raporunda yapay zeka, Bitcoin, tokenlaşmış varlıklar, biyoloji, tekrar kullanılabilir roketler, robotlar, dağıtık enerji, otonom araçlar ve otonom lojistik bulunmaktadır.

3Analiz

1. Gelişmiş Pil Teknolojileri: Gelişmiş pil teknolojilerinde(“pil”) hızlı maliyet düşüşü, kullanılabileceği alanlarda büyük bir artış yapacaktır. Bu sadece arabalar olarak düşünülmemelidir. Otonom hareketlilikle birlikte otonom lojistik maliyetlerinde de büyük bir düşüş getirebilir. Daha güçlü ve ucuz piller, dronelardan şehir içi insan, mal ve hizmetlerin hareketine büyük değişimler yapabilir. Raporda otonom sürüş kadar otonom lojistik de rakamlarla detay yer bulmaktadır.
2. Dağıtık Enerji: Ark’a göre, yapay zekanın enerji ihtiyacı dağıtık enerji ile karşılanabilir. Burada sadece güneş değil, nükleer ve piller de birlikte değerlendirilmiş. Eğer düzenlemeler azaltılır ve nükleer de devreye girerse, elektrik maliyetleri hızla düşebilir. Raporda ABD’de, nükleer düzenlemelerden dolayı maliyetler artmamış olsaydı, elektrik fiyatlarının bugün %40 daha düşük olabileceği iddia ediliyor.
3. Ulaştırmanın Geleceği: Ulaştırma ve lojistiğin geleceğinde otonomonin yaygınlaşması enerji talebini de ciddi anlamda düşürebilir. Rapordaki en çarpıcı tespitlerden biri de “24 milyon robotaksinin, ABD’deki şehir içi ulaştırmada 240 milyon aracın bugün yaptığı kilometreyi yapabilecek olması”dır. Provokatif olsa da, bu taşıt talebinin düşmesini de beraberinde getirebilir. 2030 yılı tahminlerinde robotaksilerin mil başına marjinal maliyetinde enerji tüketimi düşüyor.

3Grafik

Düzenleme ve Maliyet Düşüşleri: 1975 sonrası ABD nükleer mevzuatındaki düzenlemelerin, maliyetleri nasıl değiştirdiği çok çarpıcıdır. Eğer düzenleme maliyeti olmasa, ortalama bir teknoloji belirli bir düşüş eğrisini takip etmektedir. Bu güneş ve pillerde net olarak görülebilmektedir.

[1] https://www.ark-invest.com/big-ideas-2026

Elektrik Fiyatları ve Düzenleme: 1800’lerden 1974’e kadar elektrik fiyatları uzun bir düşüş eğrisi takip etmiştir, eğer düzenlemeler bu kadar yoğun olmasaydı ARK’a göre elektrik fiyatları %40 daha az olacaktı. Bunun bir diğer kanıtı olarak da Çin’deki maliyetler gösterilmektedir.

Robotaksi Maliyetlerindeki Düşüş: Otonom ulaştırma ve lojistikte maliyet düşüşlerinin büyük olması beklenmektedir. Özellikle 2030 yılında mil başına ücretlerin 0.3-0.2 $ altına da düşmesi bekleniyor. Enerji maliyetleri de gelişen pil teknolojileri ile bu düşüşte önemli bir rol oynayacak.

Aylık Türkiye Enerji Verileri (ATEV), Türkiye’de enerji tüketimini tüm yakıtlar bazında inceleyerek, hem öne çıkanları, hem veri dosyası hem de 120’den fazla görseli içeren sunum destesi ile alanındaki tek yayındır.

Büyüme Göstergeleri

2026 yılı büyüme tahminleri için enerji talebinin nasıl geliştiğini gözlemlemek bu ayki ana konumuzdur. Temelde elektrik, dizel ve sanayi kömür talebi ile “üretim tarafı büyümesi” ve benzin, jet ile gaz talebi ile de “tüketim tarafı büyümesini” anlamaya çalışıyoruz. Toplam petrol talebinin yapısal olarak arttığının netleşmesi iki taraftaki büyümenin de güçlü olduğuna dair bir kanıt olabilir. Bu ayki raporumuzda bu büyüme göstergelerine bakarken, bu büyümeye rağmen son 5 senedeki en düşük aylık enerji ithalatının gerçekleştiğini de göreceğiz.

Elektrik talebi geçen ay da beklediğimiz gibi güçlü seyrini devam ettirdi. Fakat bu gerçekleşme rakamı beklentilerin üzerinde oldu. Geçen seneki soğuk 4 ay (Kasım-Şubat) ile kıyaslandığında Aralık ayının geçen senenin altında kalması beklenirdi. Fakat büyüme için en büyük pozitif işaret bu yeni Aralık rekoru oldu.

ATEV Ocak 2026 raporunda öne çıkanlar:

• Aylık rekorlar olarak baktığımızda; Elektrik, güneş, gaz ile petrol üretimleri, toplam petrol, dizel, benzin, jet, taşkömürü talebi rekor kırdı.
• 12 aylık toplamlarda, elektrik talebinde son 4 aydır 355 TWh’e yakın seyreden seviyeden yukarı doğru tekrar bir hareketlenme var. Yani yeni bir artış süreci başlayabilir.
• Güneşten elektrik üretimi 37, rüzgardan 39.5 TWh civarında olan 12 aylık toplam üretim 76.5 TWh ile önemli bir eşiği aştı.
• Petroldeki büyüme tüm temel petrol ürünlerinde net olarak yapısal bir artışı gösteriyor. Bu da seneye her ay en az 1.1 mv/g üstü petrol talebi beklentisi doğuruyor. Haziran-Temmuz pik petrol talebi de 1.4 mv/g’ün biraz altında kalabilir.

Ayın Grafiği – Gaz Talebi Sürprizi

Bu ayki ana tartışma grafiğimiz gaz talebinde sıcak bir 2025 Kasım ayının çok soğuk bir 2024 Kasım talebine yakın seyretmesi oldu. Gaz talebi sürprizlerle doludur. Davranışsal etkiler vardır. Yani mesela erken gelen bir soğuk ile geç gelen soğuk talebi farklı etkileyebilir. Burada Kasım talebinin 2023’ün çok üstünde gerçekleşmesi, talebin güçlü seyredeceğinin işareti olabilir. Bunun temel belirleyicilerinden biri de fiyat esnekliğinin düşüşü olarak değerlendirilebilir. Fakat Kasım talebinin 2024-2025 farkının düşük olması, petrol sonrası gaz talebinde de yapısal bir artış göstergesidir.

Ekonomik Gösterge olarak Dizel Talebi

Bir ekonomik gösterge olarak dizel talebindeki artış yerini sağlamlaştırmıştır. Binek araç pazarında kaybettiği paya rağmen aylık rekorlar gelmeye devam etmektedir. Bu da ılıman değil güçlü bir büyüme habercisi olarak değerlendirilebilir.

Tüketici Göstergesi Olarak Benzin

Benzin talebindeki seviye ve rekorlar netleşmiş oldu. Tüketici tarafı ekonomik göstergelerde okulların açılması sonrası ağır ağır düşmesi beklenen benzin talebi Kasım ayında bu eğilime de meydan okumuştur. Özellikle yıl sonu kampanyaları ile araç sayısı artışını, Ocak ayı istatistikleri yayınlandığında daha net görebileceğiz.

Talep Artarken Düşen İthalat

Enerji ithalatında son 5 yılın en düşük Kasım ithalatı da gerçekleşmiş oldu. Yerli petrol ve gaz üretimi, rüzgar ve güneşin etkisi ile bu sefer ithalat gözle görülür bir farkla aşağıda kapattı. Bunun bir kurak yılda gerçekleşmiş olması da dikkat çekicidir. Eğer ortalama bir yağış yılı olsaydı muhtemelen çok daha olumlu bir manzara ile karşılaşacaktık.

Büyüme Artarken Riskler

Avrupa gaz fiyatlarının çok hızlı artması kısa vadede Türkiye gaz piyasasını da etkileyebilir. Bu artışın sebebi Avrupa’da devre dışı olan nükleer santraller ve soğuk dalgası olsa da, TTF hareketinin bu kadar sert olması depolama endişelerini de fiyatlıyor olabilir. TTF’in bu seviyelerden tekrar 7-8 $/mmbtu bandına düşmemesi durumunda bu AB için enflasyona dönüşebilir. Nitekim gaz fiyatlarını bir enflasyon koruma aracı gören bazı tahvil hareketleri de gözlendi.

Güneşli Güzel Bir Yıl

Güneş üretiminde çok olumlu bir yılı geride bırakırken, güneş üretim artışının Mayıs-Eylül döneminde daha da yüksek olduğunu yıllık grafikten görebiliyoruz. Fakat bu sene Aralık üretiminin sene başındaki Ocak üretimine çok yakın olması biraz kafa karıştırıcıdır.

Hidroelektrikte Kurak bir Yıl Profili

Hidroelektrik üretiminde “kontrollü üretim” rejimi diyebileceğiz, gaz ve talep ile üretimin dengelendiği 4 aylara girdik diyebiliriz. İlk etapta hidroelektrik üretiminin tekrar uzun yıllar ortalamasına yaklaştığı bir Aralık ayı gördük. Ama kurak yılda hidroelektrik üretiminin neye benzediğini gösterdiği için bu grafik önemli. Kurak da olsa, yıl zirvesi Nisan-Mayıs’ta gerçekleşti. Dip ise Ekim ayında görüldü.

Rüzgar Yılın Yarısında Rekorlar Kırdı

Rüzgarda bu sene artan kurulu güç ile birlikte, 12 ayın 6 ayında aylık rekorlar kırıldı. Özellikle Ağustos ayındaki 4.58 TWh uzak ara en yüksek aylık rekor olarak tarihe geçti. Rüzgar dip olarak da 2.6 TWh/ay seviyesinin çok altına düşmedi.

Avrupa Gaz Fiyatlarında Roket Formasyonu

TTF Avrupa gaz fiyatlarının yaptığı yükseliş hareketi çok hızlı fiyatlanan bir panik göstergesine benzemektedir. Kısa bir süre 28€ civarında seyrettikten sonra tüm 20, 50 günlük ortalamaları hızlıca kırması, yatırımcı tarafındaki tedirginliği göstermektedir. Veya TTF gaz fiyatı harici, “nükleer santral sorunları”nı fazlaca da fiyatlıyor olabilir. Norveç’te hidroelektrik sorunları da bu endişeleri arttırabilir.

Fransız nükleer santrallerinde oluşabilecek kaskat bir sorunda, Avrupa gaz fiyatlarının nereye gideceğini hayal etmek düşündürücü olabilir.

Değerlendirme

Türkiye’deki ekonomik büyümenin öncü göstergelerinden olabilecek enerji talebinde, nihai tüketiciye dair benzin ve jet talebinde rekor seyirler devam etti. Bu da tüketim tarafında büyüme parametrelerinin gücünü göstermektedir.

Dizel, taş kömürü, sanayinin kömür kullanımı gibi diğer ekonomik gösterge niteliğindeki yakıtlar da üretim tarafındaki güçlü seyre işaret ediyor.

Elektrik talep artışı üretim tarafına dair olumlu sinyaller verirken, toplam enerji talebinde elektrik payının arttırılması için de olumlu bir gelişmedir.

Hidro üretimindeki düşüşün ve bunun artan gazdan elektrik üretimi ile karşılandığı bir yılı geride bırakırken, rüzgar ve güneşte toplamda 75 TWh’i aşan elektrik, yerli petrol ve gaz üretiminin ithalata olumlu etkilerini de gözlemlemeye başladık.

Risk olarak Avrupa tarafındaki TTF’in çok hızlı artışı, yerli gaz üretiminin artmasının ne kadar önemli olduğunu tekrar hatırlattı.

Yazar: Barış SANLI

ATEV Sunumunu indirmek için Tıklayınız

Kaynak Veri Dosyası indirmek için Tıklayınız