Türkiye Rüzgar Enerjisi Birliği (TÜREB) Başkanı İbrahim Erden, yılın ilk çeyreğinde rüzgar enerjisi santrallerinin (RES) kurulu gücüne 300 megavat ilave edildiğini belirterek “Bu sene de 300 milyon-350 milyon dolar mertebesinde bir yatırım daha ilk çeyrekte gerçekleşti.” dedi.

Başkan Erden, rüzgar enerjisi sektöründe yapılan yatırımlar ve gelişmelere ilişkin AA muhabirine değerlendirmelerde bulundu.

Türkiye’nin yenilenebilir enerji kaynaklarından rüzgara son yıllarda yapılan yatırımların arttığına işaret ederek “Geçtiğimiz yıl Avrupa’da en fazla rüzgar santrali kuran ikinci ülke olduk, 2 gigavatı aştık. Bu yıl da ilk çeyrekte 300 megavatı aşan bir kurulumumuz var.” ifadelerini kullandı.

İbrahim Erden, söz konusu yatırımın mali karşılığını da paylaşarak “Geçen sene 2 milyar doları aşan yatırım. Bu sene de 300 milyon-350 milyon dolar mertebesinde bir yatırım daha ilk çeyrekte gerçekleşti.” diye konuştu.

Yılın geri kalanındaki yatırım imkanlarına ilişkin özellikle yaz aylarında RES inşaat ve montajlarını yapmanın diğer aylara göre daha kolay olduğuna dikkati çeken İbrahim Erden, “Biz geçen seneki kurulumu aşan bir yıllık kurulum bekliyoruz. İnşallah yine 2 gigavatı aşan, 2,5 gigavat seviyesine çıkan, 2,5 milyar dolarları gören bir yıllık kurulumu öngörüyoruz, hedefliyoruz.” değerlendirmesini yaptı.

Her 1000 megavatlık yatırım, 250 milyon dolarlık ithalatı azaltıyor

TÜREB Başkanı Erden, rüzgar yatırımlarıyla artan RES kapasitesinin ithal kaynaklara bağımlılığı azalttığına dikkati çekerek şunları kaydetti:

“Bu, ayrıca finansal yatırım dışında neyi sağlıyor? Bu ölçekte yaptığımız yatırımlarla açıkçası önemli ölçüde doğalgaz ithalatının, kömür ithalatının önüne geçme adımlarını aslında her yıl devam ettiriyoruz. Şöyle bir rakam da vereyim; aşağı yukarı 1000 megavatlık rüzgar santrali kurulumu, 250 milyon dolarlık doğal gaz ithalatının önüne geçiyor. Biz sadece geçen sene 500 milyon doları aşan doğal gaz ithalatını aslında bertaraf etmişiz. Bundan sonraki yıllarda da beklentilerimiz 2028-29 ve sonrasında yılda 4 ila 5 gigavat seviyesine çıkmak ama TÜREB’de bizim bir hedefimiz var, bunun burada kalmaması.”

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının bu jeopolitik konjonktür içerisinde orta vadeli hedefleri daha yukarı taşımaya yönelik çalışmalar yürüttüğünü belirten Erden, “Biz de orada diyoruz ki, sektörümüz bu hedefler artırılırken yılda 7 gigavatı yapmaya taliptir. Bunun finans yapısıyla, sanayicisiyle, yatırımcısıyla, inşallah uluslararası yatırımcısıyla gerçekleştirme imkanı bizlere sunulur, biz de hayata geçiririz.” dedi.

İbrahim Erden, RES’ler için Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları (YEKA) yarışmalarına da değinerek “Bizim için her megavat önemli. YEKA da önem arz ediyor, diğerleri de depolamalı da önem arz ediyor. YEKA’yı ne zaman bekliyoruz? İnşallah bakanımızın kongremizde bu yılki YEKA ile ilgili detaylı açıklamaları geçen sene olduğu gibi yapmasını ümit ediyoruz. Dolayısıyla yılın son çeyreğinde gerçekleştirilecek bir ihalenin ilk işaret fişeğini biz kongrede görürüz diye ümit ediyorum.” diye konuştu.

TÜREK’e yoğun katılım bekleniyor

TÜREB olarak Ankara’da 12-13 Mayıs’ta Türkiye Rüzgar Enerjisi Kongresi’nin 15’incisini düzenleyeceklerini belirten Erden, “Ülkemizin önemli paydaşları ve uluslararası paydaşların bir araya geldiği, yatırımcısından sanayicisine, servis şirketinden finans kuruluşuna, mühendislik şirketine kadar, uluslararası paydaşlarımızdan yerel STK paydaşlarımıza kadar büyük bir katılımın beklendiği bir kongreyi planlıyoruz ve inşallah hem kamunun hem özel sektörün katılımıyla gerçekleştireceğiz.” ifadelerini kullandı.

TÜREB Başkanı Erden, kongrenin ana başlıklarının yatırımlar, arz güvenliği ve uluslararası jeopolitik gelişmeler olacağını belirterek “Bu uluslararası jeopolitiğin şekillendirdiği dünyada rüzgar enerjisi, güneş enerjisi gibi yenilenebilir kaynakların arz güvenliği ve teknoloji ve tedarik güvenliği için ne kadar önemli olduğunu aslında gördük. Biz de bundan yola çıkarak ‘Türkiye’nin Enerjisi, Rüzgar Enerjisi’ mottosuyla bu kongremizi planladık.” dedi.

Kaynak: AA

SHURA Enerji Dönüşümü Merkezinin “Türkiye Enerji Dönüşümü Görünümü 2025” raporu yayımlandı.

Rapora göre, Türkiye’nin toplam elektrik kurulu gücü 122,5 gigavata ulaşırken bunun yüzde 62’sini yenilenebilir enerji kaynakları oluşturdu.

Güneş ve rüzgar enerjisinde kurulu güç 40 gigavat seviyesine yükseldi. Bu kapasitenin 2035’e kadar üç katına çıkarılmasının hedeflendiği belirtilen raporda, bu doğrultuda 10 yıl boyunca her yıl yaklaşık 8 gigavat yeni kapasitenin devreye alınması gerektiği ifade edildi.

Geçen yıl devreye alınan 7 gigavatlık yeni kapasitenin 4,9 gigavatı güneşten, 1,9 gigavatı rüzgardan sağlandı.

Raporda, Türkiye’nin enerji dönüşümünde yenilenebilir kapasite artışı ve politika çerçevesindeki gelişmelerle önemli ilerleme kaydettiği vurgulanırken özellikle Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı (YEKA) projelerindeki devreye alma performansının bu süreci desteklediği belirtildi.

Bununla birlikte, hedeflere ulaşılması için yatırımların serbest piyasa koşullarında geliştirilmesi ve uzun dönemli yenilenebilir enerji tedarik anlaşmaları (YETA) yoluyla finansmanın güçlendirilmesi gerektiği kaydedildi.

Rapora göre, enerji dönüşümünde yeni aşama “sistem entegrasyonu” olarak öne çıkarken bu kapsamda şebeke altyapısının güçlendirilmesi, enerji depolama kapasitesinin artırılması, talep tarafı katılımı ve piyasa tasarımının geliştirilmesi önem taşıyor.

Enerji dönüşümünün yalnızca kapasite artışıyla sınırlı olmadığına işaret edilen raporda, enerji verimliliği, elektrifikasyon ve talep yönetimini içeren bütüncül bir yaklaşımın gerekliliği vurgulandı.

Sanayide yüksek katma değerli üretime geçiş ve elektrifikasyonun dönüşümde kritik rol oynayacağı belirtilen raporda, yeşil hidrojen ve batarya depolama gibi yeni teknolojilere yönelik yol haritalarının tamamlanmasının önemine dikkat çekildi.

Raporda ayrıca, Türkiye’nin enerji ithalatının geçen yıl yüzde 5 azalarak 62,5 milyar dolara, enerji kaynaklı dış ticaret açığının ise yüzde 4 düşüşle 47 milyar dolara gerilediği kaydedildi. Bu iyileşmenin büyük ölçüde uluslararası fiyat gelişmelerinden kaynaklandığı ifade edildi.

“COP31 belirleyici olacak”

SHURA Enerji Dönüşümü Merkezi Direktörü Alkım Bağ, rapora ilişkin değerlendirmesinde, Türkiye’nin enerji sisteminin jeopolitik gelişmelere duyarlı olduğunu belirtti.

Bağ, ABD/İsrail-İran çatışmasının etkisiyle küresel enerji fiyatlarında yaşanan artışın, enerji dönüşümünün yalnızca çevresel değil, aynı zamanda enerji güvenliği ve makroekonomik istikrar açısından da kritik bir araç olduğunu ortaya koyduğunu ifade etti.

Yenilenebilir enerji yatırımlarının hız kesmeden sürdürülmesi gerektiğini vurgulayan Bağ, özellikle güneş ve rüzgar kapasitesindeki artış hedeflerinin gerçekleştirilmesinin önemine dikkati çekti.

Şebeke altyapısının güçlendirilmesi, depolama ve talep tarafı katılımı gibi mekanizmaların devreye alınmasının gerekliliğine işaret eden Bağ, piyasa tasarımının da yatırımcıya öngörülebilir sinyaller sunacak şekilde geliştirilmesi gerektiğini belirtti.

Bağ, kasımda Türkiye’nin ev sahipliğinde düzenlenecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı’nın (COP31) bu alanlarda ilerlemenin hızlandırılması açısından önemli bir fırsat sunduğunu ifade ederek “Türkiye, yenilenebilir enerji kapasite artışı, yerli üretim kabiliyeti ve politika geliştirme deneyimiyle enerji dönüşümünde öne çıkan bir ülke olarak uygulama odaklı çözümlere de liderlik edebilecek konumda. COP31, ulusal enerji dönüşümünü hızlandıracak yapısal reformların desteklenmesi ve uluslararası yeşil finansman kaynaklarının mobilize edilmesi için stratejik bir kaldıraç olarak değerlendirilebilir. Türkiye’nin hem kendi hedeflerine ulaşması hem de küresel iklim gündemine katkı sağlaması açısından COP31 belirleyici olacak.” dedi.

Kaynak: AA

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü’nün (OECD) Yükselen Piyasalar Forumu Serisi kapsamında düzenlediği “OECD Kritik Mineraller Forumu”nda konuştu.

Dünyanın yakın tarihinde en büyük enerji krizlerinden birinin yaşandığını aktaran Bayraktar, “Bugünlerde enerjiyle ilgili her toplantının sıcak gündem maddesi İran’daki savaş ve Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasıdır. Bu gelişmelerin petrol ve doğal gaz üzerinde çeşitli açılardan büyük etkileri bulunuyor ancak arz güvenliği ve fiyat dalgalanmaları bunların en önemlileri.” değerlendirmesinde bulundu.

Bayraktar, söz konusu gelişmelerin, dünyaya bölgesel çatışmaların etkilerinin o bölgelerle sınırlı kalmadığını ve tüm dünyayı bütün olarak etkilediğini bir kez daha gösterdiğini ifade ederek, bunlar olmasa bile küresel enerji sahnesinde halihazırda bir değişimin yaşandığını söyledi.

Dünyada enerji talebinin arttığını ve resmi olarak “Elektrik Çağı”na girildiğini belirten Bayraktar, “Geçtiğimiz yıl küresel enerji talebi yüzde 1,3 arttı, elektrik talebi de bu hızın 2 katından fazla büyüdü. Bu artış elektrikli araçlar, veri merkezleri, soğutma sistemleri ve ekonomilerimizin hızla elektrikleşmesiyle tetikleniyor. Bu talebi karşılamak zorundayız. Bu nedenle kritik mineraller üzerine gerçekleştirdiğimiz bu toplantı son derece zamanında yapılmış bir toplantıdır. Çünkü kritik mineraller ve nadir toprak elementleri temiz enerji teknolojilerinin yanı sıra dijital altyapı, geliştirilmiş üretim ve savunma sistemleri için vazgeçilmez hale gelmiştir.” değerlendirmesinde bulundu.

Bayraktar, rüzgar türbinleri, elektrikli araçlar, yarı iletkenler ve batarya depolama gibi unsurlarda kullanılan kritik minerallerin modern ekonomilerin merkezinde yer aldığının altını çizdi.

Son dönemde yaşanan kesintiler ve jeopolitik gerilimlerin tedarik zincirlerinin artık yalnızca ekonomik bir mesele olmadığını açıkça ortaya koyduğuna işaret eden Bayraktar, bunun koordineli ve ileriye dönük politika yanıtları gerektiren stratejik bir konu haline geldiğini belirtti.

Kritik mineral üretiminin belli bölgelerde yapılması dengesizlik oluşturuyor

Bayraktar, daha güçlü ve çeşitli tedarik zincirleri oluşturmak için doğru zamanda doğru yerde olduklarını aktararak, “Ekonomilerimize güç veren ham maddeleri güvence altına almalıyız. Türkiye olarak enerjiyi ve madenciliği işbirliği aracı olarak görüyoruz. Doğru enerji ve madencilik projeleri ‘kazan-kazan’ temelinde olmalıdır. Hedefimiz enerji diplomasisi yoluyla bölgesel istikrar inşa etmek, bölgedeki refahı artırmak ve çatışmaları önlemek.” diye konuştu.

Kritik minerallerin üretiminin coğrafi olarak belli bölgelerde yoğunlaştığının, işleme ve rafinaj kapasitelerinin de sınırlı bölgelerde kümelendiğinin altını çizen Bayraktar, “Bu dengesizlik, piyasa dinamiklerinin ötesine geçen ve enerji güvenliğiyle endüstriyel dayanıklılığı doğrudan etkileyen yapısal kırılganlıklar yaratıyor. Bu sebeple, teknoloji odaklı ülkelerle ve önde gelen şirketlerle aktif iletişim halindeyiz. Temel finansmanın çok ötesine geçen ortaklıklar istiyoruz, teknoloji transferi bunun önemli bir parçası.” ifadelerini kullandı.

Bayraktar, adil ve şeffaf piyasalar yaratmanın bir zorluk olduğunu ve dirençli tedarik zincirlerinin ekonomik güvenlik için hayati olduğunu vurgulayarak, “Ancak, çoğu kritik mineralin piyasaları küçük ve likiditeden yoksun, küresel, şeffaf fiyatlandırma mekanizmalarına sahip değiller. Hiçbir ülkenin parçalanmış bir alıcı tabanına karşı hacimsel hakimiyetini kullanmasına izin verilmemeli.” dedi.

OECD gibi kuruluşların küresel piyasalarda güven inşa etmede önemli rol oynadığının altını çizen Bayraktar, mineral güvenliğinin, ekonomik refahın temel taşı olan ulusal güvenliğin parçası olduğunu kaydetti.

Beylikova’da nadir toprak oksitleri üretilecek

Bayraktar, Türkiye’nin kurulu elektrik gücünün yüzde 62’sinden fazlasının yenilenebilir kaynaklardan oluştuğunu belirterek, 2035’e kadar ülkenin rüzgar ve güneş enerjisi kapasitesini 120 gigavata çıkarma hedeflerini anımsattı.

Öte yandan şebeke entegrasyonunu ve sistem esnekliğini güçlendirmek için yaklaşık 40 gigavatlık Yüksek Gerilim Doğru Akım (HVDC) iletim hattı inşasını da planladıklarını ifade eden Bayraktar, “Bunlar geniş çaplı yapısal dönüşümü temsil ediyor ve bunun kalbinde kritik mineraller yatıyor. Bu yeni dönemde, yalnızca kaynaklara sahip olmak yeterli değil, bunları işleyebilmeniz gerekir. Türkiye tam olarak bunu inşa ediyor, kaynak çıkarımını derin işleme kapasitesi ve yüksek teknolojili endüstriyel değer yaratımıyla birleştiriyoruz.” diye konuştu.

Bayraktar, bu vizyonun 2025 Kritik ve Stratejik Mineraller Raporu’nda ana hatlarıyla anlatıldığını anımsatarak, “Raporun bulgularına dayanarak detaylı yol haritasını nihayetlendiriyoruz. Yakında Türkiye’nin kapsamlı Kritik Ham Maddeler stratejisini resmi olarak açıklayacağız. Beylikova nadir toprak elementleri projesi bu stratejinin temel taşı. Beylikova’nın dünyadaki en büyük nadir toprak elementleri yataklarından biri olduğuna inanıyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

Türkiye’nin en başından beri hedefinin tam bir değer zinciri kurmak olduğuna işaret eden Bayraktar, Eti Maden’in ortaklarıyla bunun için çok yoğun şekilde çalıştığını belirtti.

Bayraktar, Beylikova’daki pilot tesisin faaliyette olduğunu vurgulayarak, “Ayırma ve işleme kabiliyetlerini içerecek endüstriyel ölçekli üretime doğru ilerliyoruz. Rüzgar türbinleri ve elektrikli araç motorlarındaki kalıcı mıknatıslar için gerekli olan nadir toprak oksitlerini üreteceğiz.” dedi.

Kaynak: AA

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün (MAPEG) istimlake müteallik kararları, Resmi Gazete’de yayımlandı.

Buna göre, TPAO’nun başvurusunu değerlendiren MAPEG, petrol işlemi için gerekli olan ve kamulaştırılmasında kamu yararı bulunan, rayiç haddin üzerinde bedel talep edilmesi nedeniyle anlaşma yoluyla satın alınması mümkün olmayan ve üzerlerinde acele el koyma kararları bulunan Tekirdağ’ın Ergene ilçesi, İstanbul’un Silivri ilçesi ve Kırklareli’nin Lüleburgaz ilçesinde bulunan çeşitli parsellerin kamulaştırılmasına karar verdi.

Ayrıca TPAO’nun Tekirdağ, Adıyaman ve Kırklareli sınırlarında sahip olduğu ruhsat sahalarında yapılması planlanan petrol ve doğal gaz boru hattı için gerekli olan parsele ilişkin kamulaştırma kararı alındı.

Kaynak: AA

Bayraktar, Eskişehir’in Seyitgazi ilçesinde bulunan Eti Maden İşletmeleri Kırka Bor İşletme Müdürlüğünü ziyaretinde gazetecilere yaptığı açıklamada, tüm çalışanların 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü’nü tebrik etti.

Eskişehir’in bir maden kenti olduğunu aktaran Bayraktar, “Türkiye madenciliğinde çok önemli bir yeri var. Eskişehir özelinde Eti Maden, dünya çapında marka haline gelmiş ulusal markamızın üretim tesislerine geldik. Burası 7/24 çalışan bir tesis. Bugün 1 Mayıs resmi tatil ama burası, gece gündüz, hiç durmadan, 3 vardiya çalışan, önemli bir tesis.” diye konuştu.

Alparslan Bayraktar, Eti Maden’in Türkiye’nin medarı iftiharı olduğunu ifade ederek, şunları kaydetti:

“Türkiye madenciliğinin yaklaşık yüzde 20 ihracatını burası yapıyor. Yılda yaklaşık 1,3-1,4 milyar dolarlık ihracat gerçekleştiriyoruz. 8 bine yakın çalışanıyla, Türkiye’nin muhtelif şehirlerindeki tesisleriyle dünyadaki bor rezervlerinin çok önemli bir kısmına sahip olup dünya bor pazarında da yüzde 65’lik bir pazar payına sahip. İçinde bulunduğumuz Kırka Tesisi de yine çok önemli bir üretim yeri. Yaklaşık 2 bin 600 çalışanı olan önemli bir tesisimiz. Burada da yoğun bir çalışma var. Yaklaşık 1,4 milyon tonluk yıllık üretim gerçekleştiriyor.”

“Lityum karbonat tesislerimizin temellerini bu sene atmayı hedefliyoruz”

Tesislerdeki çalışmaları incelediğini aktaran Bayraktar, şöyle konuştu:

“İçinde bulunduğumuz tesis, aslında Lityum Karbonat Pilot Tesisi. Pilot tesislerden sonra endüstriyel tesis üretimine geçiyoruz ve inşallah lityum karbonatta da tesislerimizin temellerini bu sene atmayı hedefliyoruz. Penta tesislerimiz, en son Penta 5. Penta 6 tesisimizin de bu sene içerisinde yine temellerini atacağız. Onun çalışmalarına başladık. Bunlarla Eskişehir’de bu sene adeta bir yatırım yılı haline gelmiş olacak, madencilik alanında Eti Maden ile.”

Bakan Bayraktar, Beylikova’daki nadir toprak elementleri çalışmalarına değinerek, şöyle devam etti:

“Bu sene için endüstriyel tesisi kurma ile alakalı çok önemli bir aşamaya geldik. Yani 2026 yılı, bu anlamda Eti Maden’in Eskişehir’de özellikle çok yoğun bir yatırıma gireceği ve inşallah önümüzdeki yıllarda da bunun istihdama dönüştüğünü göreceğimiz. Sadece Penta 6’da yaklaşık 300 yeni çalışma arkadaşımıza kavuşacağız. Dolayısıyla biz, bir taraftan hem Eti Maden’i, buradaki faaliyetleri büyütmeye devam ediyoruz hem de ülkemizin ihracatına, ekonomisine katkı yapmaya devam ediyoruz.”

Bir gazetecinin yatırımların toplam miktarını sorması üzerine Bayraktar, “Aslında 3 tesisten bahsettik. Bunlar, yaklaşık olarak 500 milyon dolarlık bir endüstriyel tesis yatırımıdır. Eti Maden’in güçlü finansal altyapısıyla ve tabii bu tesislerin ülkemize katacağı faydaları göz önünde bulundurduğumuzda çok önemli Eskişehir’e de katkıları olacak. Bu üç tesisimizin inşallah temellerini bu sene atmayı hedefliyoruz.” dedi.

Ziyareti sırasında işçilerle yemekhanede yemek yiyen Bayraktar, burada da kısa bir konuşma yaptı.

Bor madeni sahasında da inceleme yapan Bayraktar’a Eskişehir Valisi Erdinç Yılmaz, AK Parti Eskişehir İl Başkanı Gürhan Albayrak, MHP Eskişehir İl Başkanı Ayhan Sezer ve diğer ilgililer eşlik etti.

“Nadir toprak elementlerinde dünyada ilk 5’e girme hedefimiz var”

Bayraktar, AK Parti İl Başkanlığını ziyaretinde de Eskişehir’in madenin, sanayinin, emeğin şehri olduğunu, o yüzden 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü’nü kentte geçirmek istediğini söyledi.

Türkiye’nin üreten bir ülke olduğunu belirten Bayraktar, şöyle konuştu:

“Türkiye ekonomisi, ihracatı büyüyen bir ülke. Son 23 yılda, 230 milyar dolardan 1,5 trilyon dolarlık bir ekonomi haline geldik. Bunun ana itici gücü, ana motoru sanayimiz, üretimimiz, ihracatımız. Burada emek ve çaba var. Bu çabanın karşılık bulması, çok önemli ama samimi bir şekilde, istismar unsuru değil, samimiyetle bu çabanın karşılık bulması önemli. Biz 23,5 yıldır olduğu gibi inşallah bundan sonraki süreçte de emekçinin hakkının hiçbir zaman kaybolmaması için büyük bir gayret içinde olacağız.”

Eskişehir’in önemini vurgulayan Bayraktar, “Madenin adeta başkenti. Eskişehir çok mümbit toprakları olan bir yer. Maden çeşitliliği açısından çok önemli. Bütün dünya çapında ses getiren bor madenlerinin de ev sahipliğini yapıyor.” diye konuştu.

Kentte hayata geçirilecek 3 önemli projeyi anlatan Bayraktar, şunları kaydetti:

“Beylikova, bütün dünyanın gözünün üstünde olduğu bir proje. Nadir toprak elementlerinde dünyada ilk 5’e girme hedefimiz var. Dünyada bugün artık maden savaşları, nadir toprak elementlerine erişimle alakalı büyük bir mücadele var. Ülkemizi bu anlamda o üst lige çıkaracak çok önemli projelerimizden bir tanesi. Onda da pilot tesisi tamamlamış, hizmete açmıştık. Şimdi endüstriyel tesis üretimine bu sene içinde başlıyoruz. Bu 3 tesisimizde yaklaşık 600 milyon dolarlık yatırım olacak ve 1500’e yakın yeni istihdamı Eskişehir’e kazandırmış olacağız. Yeni yatırımlar, hayata geçtiğinde Eskişehir’in sanayisinin lokomotif olacağı bir döneme gireceğiz. Her zaman madencilikte şunu söylüyoruz, iş sağlığı ve güvenliği bizim için önemli. Dolayısıyla işçi, emekçi, önemli. Çevreyle uyumlu madencilik, bizim için önemli. Çevreye rağmen değil, çevreyle birlikte, onunla uyumlu madencilik. Bir diğeri de katma değerli madencilik yapalım. İşi sadece hammaddeden ibaret değil, hammaddeyi ara ürüne ve nihai ürüne çevirecek.”

Bakan Bayraktar, vatandaşın her zaman elektriğe, enerjiye ihtiyacı olduğunu dile getirerek, kırsalda elektrik hizmetlerinin vatandaşlara kalitesi artırılarak ulaştırılacağının, doğal gaz gitmeyen mahallelere bu hizmetin ulaştırılacağının bilgisini verdi.

Adularya Santrali’nde 2 haftadır devam eden tartışmalara değinen Bayraktar, sözlerini şöyle sürdürdü:

“İşçilerimizin alacaklarının ödenmemesi konusu gündemdeydi. Bu özel sektör şirketi ama biz, hiçbir zaman için bu konuyu sahipsiz bırakmadık. Bugüne kadar hiç kamuoyunun duymadığı şekilde problemleri çözdük. Bu sefer konu biraz daha kamuoyunun gündemine taşınmış oldu. Sadece far, bu. Biz, bu işleri öncesinde çözmeye gayret ediyoruz. İnşallah bundan sonra bir sıkıntı yaşanmaz ve gerçekten basiretli iş insanları eliyle bu faaliyetler yürütülür. Biz, buna da özel bir önem ve itina göstereceğiz bundan sonra da.”

TBMM Yapay Zeka Araştırma Komisyonu Başkanı ve AK Parti Eskişehir Milletvekili Fatih Dönmez de emeğin, alın terinin kutsal olduğunu belirterek, “Kentimiz, hem maden sahaları hem sanayi hem tarım faaliyetleri açısından potansiyeli yüksek.” dedi.

AK Parti Eskişehir İl Başkanı Gürhan Albayrak da Bakan Albayrak’ın ziyaretinden duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Bakan Bayraktar, Eskişehir Valiliği ve MHP İl Başkanlığı’nı da ziyaret etti.

Kaynak: AA

Londra merkezli uluslararası enerji düşünce kuruluşu Ember, Küresel Elektrik Görünümü Raporu’nu yayımladı. Rapor, ülke bazlı verilere dayanarak küresel elektrik sistemine yönelik kapsamlı değerlendirme sunuyor ve dünyadaki elektrik talebinin yüzde 92’sini temsil eden Türkiye dahil 91 ülkeyi içeriyor.

Rapora göre, geçen yıl yenilenebilir enerji kaynakları tarihi bir eşiği aşarak küresel elektrik üretiminin yüzde 33,8’ini karşıladı ve bu oran son 100 yılda ilk kez kömürün payını geride bıraktı.

Güneşten elektrik üretimindeki rekor artış, küresel ölçekte temiz elektrik üretimindeki büyümenin itici gücü oldu. Dünyada geçen yıl güneşten elektrik üretimi yüzde 30 artışla son 8 yılın en hızlı büyümesini kaydetti. Böylece, güneşin toplam elektrik üretimindeki payı yüzde 8,7’ye yükseldi.

Geçen yıl rüzgar ve güneş enerjisi küresel elektrik talebindeki büyümenin yüzde 99’unu karşılayarak yeni dönüm noktasına ulaştı. Güneş enerjisi dünya genelindeki elektrik talep artışının dörtte üçünü tek başına karşıladı. Güneş enerjisindeki bu tarihi artış, fosil yakıt kaynaklı üretim artışını durdurdu.

Türkiye’de güneşten elektrik üretiminde sıçrama

Türkiye ise geçen yıl dünyada güneşten elektrik üretimini en fazla artıran 7’nci ülke konumuna ulaşırken, bu dönemde önemli bir itici güç oldu.

Çin, dünyada güneş enerjisinden elektrik üretimini en fazla artıran ülke olurken, ikinci sırada ABD yer aldı. Bu ülkeleri Hindistan, Brezilya, Pakistan ve Almanya izledi.

İtalya, Türkiye’nin ardından güneşten elektrik üretiminde en büyük artışın görüldüğü sekizinci ülke oldu. Fransa ve Hollanda da bu kapsamda ilk 10 ülke arasında yer aldı.

Türkiye, rüzgar ve güneşten elektrik üretiminde dünya ortalamasını geride bıraktı

Türkiye, 2025’te elektriğinin yüzde 22’sini rüzgar ve güneşten üreterek yüzde 17 olan dünya ortalamasını geride bıraktı. Türkiye’de son 2 yılda güneşin elektrik üretimindeki payı 2 katına çıkarak 2025’te yüzde 10,5’e yükseldi.

Öte yandan, Türkiye’de rüzgar ve güneşten elektrik üretimindeki artış talep büyümesini aşsa da hidroelektrik üretimindeki büyük düşüş fosil yakıt kullanımında yükselişe neden oldu.

Küresel düzeyde hidroelektrik üretimi 2025’te yerinde sayarken, Türkiye Brezilya’dan sonra 18 teravatsaatlik azalışla hidroelektrik üretiminde en fazla düşüşün görüldüğü ikinci ülke oldu. Hidroelektrikte yaşanan bu üretim kaybı, doğal gaz santralleriyle ikame edildi ve yıllık ortalama 1,8 milyar dolarlık ek doğal gaz ithalatına yol açtı.

Ember Türkiye ve Kafkaslar Bölge Lideri Ufuk Alparslan, rapora ilişkin değerlendirmesinde, güney ve doğu komşularında rüzgar ve güneşin payı hala düşük seviyelerdeyken Türkiye’nin, Orta Doğu, Kafkasya ve Orta Asya ülkeleri için kritik bir rol model olarak öne çıktığını belirterek, “Bu yılki Birleşmiş Milletler İklim Zirvesi COP31’e ev sahipliği yapacak Türkiye, elde ettiği bu ivmeyi sürdürerek temiz enerji dönüşümündeki bölgesel liderliğini pekiştirmek için oldukça avantajlı bir noktada.” ifadesini kullandı.

Güneş ve rüzgarın Türkiye’nin enerji güvenliği için her geçen gün daha da vazgeçilmez bir hal aldığının altını çizen Alparslan, “Bu kaynaklar hedeflendiği gibi hızla yaygınlaştırılabilirse, kurak dönemlerde hidroelektrikteki kaybı telafi edecek değerli birer tamamlayıcıya dönüşecek ve maliyetli fosil yakıt ithalatını ikame edecektir.” değerlendirmesinde bulundu.

Kaynak: AA

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, Orta Doğu’daki saldırılarda 84 enerji tesisinin zarar gördüğünü ve bunlardan 34’ünün “ciddi ve çok ciddi hasarlı” olduğunu belirterek, “Hürmüz Boğazı güvenli ve herkesi ikna edecek şekilde hemen açılsa bile petrol ve doğal gaz arzının savaş öncesine dönmesini beklemek iyimserlik olur. Bu tesislerde üretimin normal seviyeye dönmesi en az 2 yıl sürebilir, bazıları için bu süreç 2 yılı da geçebilir.” dedi.

Birol, Orta Doğu’daki savaşın enerji piyasalarındaki etkileri ve bu konudaki öngörülerine ilişkin AA muhabirinin sorularını yanıtladı.

Uzun yıllardır dünya ekonomisinin bu kadar dar bir boğaza bağlı olmasının “akıl karı” olmadığına dikkati çektiklerini söyleyen Birol, Hürmüz Boğazı’nın kapanması halinde ekonominin felce uğrayabileceği uyarısında bulunduklarını ifade etti.

Birol, büyüklüğü 110 trilyon doları aşan küresel ekonomi için Boğaz’ın kapalı olmasının büyük bir enerji güvenliği riski yarattığını dile getirerek, tüm ülkelerin bundan sonrasında kısa ve orta vadede neler yapılabileceğine ilişkin planları düşünmeye başladığını dile getirdi.

Kısa vade açısından petrol arzında günlük 13 milyon varil ham petrol kaybı olduğu bilgisini veren Birol, şöyle devam etti:

“Dünyanın günlük petrol talebinin 100 milyon varil seviyesinde olduğunu düşündüğümüzde, 13 milyon varil büyük bir kayıp. Doğal gaz tedarikinde de 100 milyar metreküp civarında bir kayıp var. Tüm ikisine baktığımızda, şimdiye kadarki enerji krizlerinin toplamından daha büyük bir krizle karşı karşıyayız. Bu sadece bir petrol ve gaz krizi de değil, dünya ekonomisi için son derece hayati önemde olan bazı emtialar açısından da zor bir durum söz konusu. Gübre, sülfür, helyum ve petrokimya ürünleri gibi arz zincirleri için kritik önemdeki emtialar açısından da çok büyük bir sorun var.”

200 petrol ve 10 LNG tankeri dolu halde Boğaz’ın açılmasını bekliyor

Birol, Körfez bölgesinde halihazırda 200’ün üzerinde ham petrol ve petrol ürünleri tankeriyle 10 sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tankerinin dolu beklediğini belirtti.

Hürmüz Boğazı’nın açılmasıyla bu arzın piyasaya geleceğini ve bir nebze rahatlama görülebileceğini ifade eden Birol, “Ancak Hürmüz Boğazı güvenli ve herkesi ikna edecek şekilde hemen açılsa bile petrol ve doğal gaz arzının savaş öncesine dönmesini beklemek iyimserlik olur. Elimizdeki en güncel veriler gösteriyor ki petrol ve gaz sahaları, rafineriler ve LNG terminalleri dahil 84 enerji tesisi şu anda hasar görmüş vaziyette. Bunlardan 34 tanesi de ciddi ve çok ciddi hasar görmüş halde. Bu tesislerde üretimin normal seviyeye dönmesi en az 2 yıl sürebilir, bazıları için bu süreç 2 yılı da geçebilir.” dedi.

“Önümüzdeki aylarda oynak bir petrol piyasasına hazır olmak gerek”

Birol, petrol piyasalarına yönelik öngörülerini de paylaşarak, fiyatları belirleyecek en önemli etkenin Hürmüz Boğazı’nın açılması ve bundan sonra da açık olacağının tüm aktörler tarafından güvence altına alınması olduğunu söyledi.

Ancak bu şekilde sigorta şirketlerinin gemileri sigortalayacağını ve ticaret akışının sürebileceğini dile getiren Birol, “Hepimizin önümüzdeki aylar için oynak bir petrol piyasasına hazır olması lazım. Petrol fiyatlarının yüksek olması özellikle gelişmekte olan ülkeler için büyük risk. Petrol fiyatlarının yüksek olması, birçok gelişmekte olan ülkede hem enflasyonun hızlanmasına yol açacak hem de dış ticaret açığının büyümesine neden olacak. Benim en büyük korkum, bu durumun birçok ülke için dış borç girdabı yaratma riski.” diye konuştu.

Birol, geçen hafta Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası başkanlarıyla ortak bir acil kriz koordinasyon grubu oluşturduklarını anımsatarak, bu grubun özellikle gelişmekte olan ülkelere direkt mali ve rehberlik desteği verilmesi konusunda çalışacağını söyledi.

“Türkiye için birkaç alternatif var”

Savaşla birlikte tüm ülkelerin alternatif arayışının hızlandığını, alternatif petrol ve gaz güzergahları, teknolojiler, yakıtlar ve enerji partnerlerinin gündeme geleceğini belirten Birol, “Bu kapsamda Türkiye’nin önünde birkaç alternatif var. Türkiye’nin bakması gereken alternatif projelerden biri Basra ile Ceyhan arasında bir boru hattı ve mevcut boru hattının daha da geliştirilmesi. Diğeri de yine Bakü-Ceyhan boru hattının daha da genişletilmesi olabilir.” dedi.

Birol, bu dönemde gündeme gelebilecek projelerin siyasi, finansal ve yasal olarak sağlam bir zeminde oluşturulması gerektiğinin altını çizerek, “Birçok proje birbiriyle rekabet halinde olacaktır. Ama ülkemizin avantajı, Türkiye’ye gelecek olan petrol ve gazın hem Akdeniz hem de Avrupa’ya taşınma ihtimali. Bu da çok önemli bir avantaj.” değerlendirmesinde bulundu.

Bölgedeki enerji tesislerindeki durum

ABD/İsrail-İran Savaşı’nın 28 Şubat’ta başlamasının ardından gerçekleştirilen saldırılarda, Orta Doğu’daki enerji altyapısı önemli ölçüde hasar gördü.

Bunlar arasında dünyanın en büyük LNG üreticilerinden Katar’da, QatarEnergy’e ait Ras Laffan ve Mesaieed sanayi şehirlerindeki LNG üretim tesisleri yer alıyor.

Ayrıca, Bahreyn, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Irak dahil bölgedeki ülkelerde birçok tesiste önemli altyapı sorunları meydana geldi.

Kaynak: AA

Yüzer güneş enerji santralleri (GES), iklim kriziyle mücadelede “net sıfır” hedeflerine hizmet ederken, kuşlar için güvenli bir mola yeri, su altındaki canlılar için ise korunaklı birer yuva olma özelliğiyle ekolojik restorasyonun parçası haline geliyor. Geleneksel enerji tesislerinin aksine çevresel birer engel değil, biyolojik çeşitliliği destekleyen birer “yaşam adası” olarak öne çıkan bu sistemler, enerji ve doğanın uyum içinde var olabileceği yeni bir dönemin kapılarını aralıyor.

AA muhabirinin, Almanya merkezli rüzgar, güneş ve batarya depolama (BESS) sistemleri geliştiren uluslararası proje geliştiricisi BayWa r.e.’nin yüzer GES’lerin çevresel etkileri raporundan derlediği bilgilere göre, söz konusu santraller güneş ışınlarının suya doğrudan ulaşmasını sınırlayarak sıcaklık dalgalanmalarını azaltıyor. Bu durum, özellikle hassas türler için daha stabil yaşam alanı sağlıyor.

Rapora göre, kuşlar yüzer GES’leri güvenli bir dinlenme ve konaklama alanı olarak kullanıyor. İzleme çalışmalarında, kuşların paneller üzerine iniş yaparak dinlendiği, göçmen türlerin ise bu alanları sığınak olarak değerlendirdiği gözlemleniyor.

Hollanda’daki Weperpolder projesinde inşaat öncesinde 200 olan tundra kazı sayısının proje sonrasında 370’e yükselmesi dikkati çekerken, raporda paneller çevresinde yapılan bitkilendirme ve yapay habitat uygulamalarının kuşlar için ek barınma ve yuvalama alanları sağlayabileceği belirtildi.

Küçük balıkların yuvası Yüzer GES’ler oldu

Yüzer GES’ler biyolojik çeşitlilik açısından da yeni habitatların oluşmasına katkı sağlayabiliyor. Su altına yerleştirilen ve deniz canlılarının yeniden çoğalmasını desteklemek amacıyla geliştirilen yapay yaşam alanları olan biohutlar, balıklar ve omurgasızlar için korunaklı alanlar sunuyor. Söz konusu yapılar, besin zincirini destekleyerek daha geniş bir ekosistemin gelişimine katkı sağlıyor.

Raporda, yapılan izlemelerde tatlı su levreği, sazangiller ve tüp burunlu kaya balığı gibi türlerin yanı sıra gammarid karidesi gibi omurgasızların bu alanlarda çoğaldığı tespit edildi.

Ayrıca, su sıcaklığı ve çözünmüş oksijen seviyelerinin canlı yaşamı için sağlıklı sınırlar içinde kaldığı, panellerin yaklaşık yüzde 5,9 oranındaki ışık geçirgenliğinin ise özellikle açık su bölgelerinde sınırlı etki yarattığı aktarıldı. Gölgeleme etkisinin zararlı alg oluşumunu azaltarak su kalitesini iyileştirebileceği, ancak yüzde 60’ın üzerindeki kapsama oranlarının besin zinciri açısından risk oluşturabileceği uyarısı yapıldı.

Yüzer GES’ler en çevreci seçeneklerden biri olarak öne çıkıyor

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Western Üniversitesi Profesörü Joshua M. Pearce, yüzer GES’lerin çevre dostu olan güneş enerjisi teknolojileri arasında en çevreci seçeneklerden biri olduğunu söyledi.

Su yüzeyine kurulan panellerin aynı zamanda verimlilik avantajı sağladığını vurgulayan Pearce, “Suyun soğutucu etkisi panellerin verimliliğini artırırken, paneller buharlaşmayı önleyerek suyun korunmasına katkı sağlıyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Pearce, özellikle su kaybının önlenmesinin en büyük çevresel katkılardan biri olduğuna işaret ederek, “Yüzer GES’lerin doğal çevreye en büyük olumlu katkılarından biri muhtemelen suyun korunmasıdır.” dedi.

Bu sistemlerin sucul canlılar için yaşam alanı oluşturabileceğine de dikkati çeken Pearce, özellikle kısmi gölge sağlayan yapıların bazı türler için avantaj sunduğunu kaydetti.

Pearce, “Bir hayvanın kısmi gölgeyi tercih ettiği her durumda, yüzer GES’ler o tür için fayda sağlayacaktır.” diyerek, balıkların avcılardan korunmak için gölgelik alanları tercih ettiğini ve bu açıdan yüzer GES sistemlerinin uygun ortam sunduğunu dile getirdi.

Western Üniversitesi’nde yürüttükleri çalışmalara da değinen Pearce, balıkların ve kurbağaların güneş panellerine yakın alanları tercih ettiğine dair bulguların bulunduğunu ve bunu nicel olarak ortaya koymak için bu yaz kapsamlı bir çalışma planladıklarını belirtti.

Pearce, gelecekte su üstü tarım ve enerji üretiminin birlikte optimize edilebileceğine işaret ederek, “Yüzer GES’lerle sağlanan kısmi gölgeleme sayesinde bitkilere ulaşan ışığın değiştirilmesinin, tarımsal verimi artırarak daha fazla gıda üretimini mümkün kıldığına dair geniş kanıt birikimi bulunuyor.” ifadelerini kullandı.

Bu yaklaşımın hızla büyüyen bir sektör haline geldiğini kaydeden Pearce, “Biz buna agrivoltaik diyoruz ve bu alan, daha fazla gıda ile temiz enerjinin birlikte üretilebilmesi sayesinde milyar dolarlık bir sektöre dönüşmüş durumda.” değerlendirmesini yaptı.

Pearce, benzer optimizasyon potansiyelinin su altı bitkileri ve balık yetiştiriciliğinde de mümkün olabileceğini belirterek, “Deniz yosunu gibi su altı bitkileri ve balıklar için de benzer optimizasyon imkanları bekliyoruz. Bu alandaki çalışmalar henüz başlangıç aşamasında.” diye konuştu.

Kaynak: AA

Antalya’nın Serik ilçesi Belek Turizm Merkezi’ndeki bir otelde Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) ve Rekabet Kurumu tarafından gerçekleştirilen Enerji Piyasalarında Regülasyon ve Rekabet Zirvesi kapsamında “Elektrik Piyasasında Regülasyon ve Rekabet paneli” düzenlendi.

EPDK Başkan Yardımcısı Hacı Ali Ulutaş’ın moderatörlüğündeki panelde konuşan Rekabet Kurumu İkinci Başkanı Ahmet Algan, enerji sektörünün değişen dinamiklerine dikkati çekti.

Algan, elektrik sektörü başta olmak üzere enerji piyasalarının çok boyutlu bir yapıya evrildiğini belirterek şu değerlendirmede bulundu:

“Enerji piyasaları artık yalnızca ekonomik büyümenin bir yakıtı değil, aynı zamanda sürdürülebilir kalkınmanın, teknolojik dönüşümün ve küresel jeopolitik dengelerin tam merkezinde yer almaktadır. Bu yeni denklemde, enerji piyasalarının etkin, şeffaf ve rekabetçi bir yapıya kavuşturulması artık bir tercihten öte, stratejik bir zorunluluktur.”

Kalyon Holding Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Lütfi Elvan da enerjinin insanlık için tarih boyunca kritik bir konu olduğunu ifade etti.

Ülkelerin kalkınma hedeflerine ulaşmasında, vatandaşların refahının sürdürülebirliğinde enerjinin belirleyici rol oynadığını dile getiren Elvan, “Enerji piyasaları ele alınırken yalnızca sektörel bir düzenleme konusuna odaklanmak yeterli değildir. Büyüme, cari açık, rekabet gücü, yatırım ortamı, hane halkı bütçeleri gibi makro ekonomik boyutlarının yanı sıra sosyal, siyasi ve hata diplomatik boyutlarının dikkate alındığı bütüncül bir yaklaşımın benimsenmesi son derece önemlidir.” dedi.

Elektrik sektörünün son 25 yılda geçirdiği dönüşümün büyük bir başarı hikayesi olduğunu söyleyen Elvan, “Talebi karşılayacak arzın bulunmadığı, özel kesimin devrede olmadığı dönemden bugün gelişmiş ülkeler dahil birçok ülkenin önünde giden bir konuma geldik.” ifadesini kullandı.

Regülasyonun kritik bir önem arz ettiğini belirten Elvan, “Regülasyon kavramı bir yönüyle piyasa süreçlerine devlet eliyle yapılan müdahaleyi ifade ederken diğer yönüyle piyasanın kendi dinamikleri içinde ortaya çıkabilecek bozulmaların önlenmesine hizmet eden bir düzenleyici çerçeve olarak karşımıza çıkıyor. Düzenleyici müdahalenin ölçülü piyasa dinamiklerini baskılamaktan ziyade piyasanın sağlıklı işlemesine hizmet eden bir çerçevede kurgulanması gerekiyor. Regülasyon aslında bir amaç değil araçtır.” diye konuştu.

Elvan, regülasyonda temel ilkelerin öngörülebilirlik, hesap verilebilirlik, şeffaflık, anlaşılabilirlik, fırsat eşitliği olduğunu söyledi.

Enerji arzının tek bir kaynağa, güzergaha bağlı olması halinde ülkelerin kırılgan bir duruma gelebildiğini ifade eden Elvan, “Bu yüzden esneklik hayati önemdedir. Kaynak ve teknoloji çeşitliliği ve tedarik güzergahı önem arz etmektedir. Bu çeşitlilik elbette merkez planlama ile sınırlı ölçüde sağlanabilir. Hükümet buna öncülük edebilir ama asıl çeşitliliği piyasa üretebilir. Piyasanın bunu üretebilmesi için de serbestleşme gerekir. Serbestleşme yatırımcıya portföy oluşturma imkanı verir. Tek bir kaynağa bağlı yatırım elbette kırılgandır ama çeşitlendirilmiş portföy dayanıklıdır. Geleceğin enerji şirketleri sadece üretici değil aynı zamanda portföy yöneticisi olmak zorundadır.” değerlendirmesinde bulundu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “Enerjide tam bağımsız Türkiye” hedefinin önemine dikkati çeken Elvan, Türkiye’nin küresel ölçekte bir enerji merkezi olma hedefinin son derece gerçekçi olduğunu dile getirdi.

Elektrik üretiminde “Dengeli Portföy” vurgusu

Termik Santral ile Elektrik Üreticisi Sanayici ve İşadamları Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Samim Yazıcı, Türkiye’de elektrik kurulu gücünün son 1 yılda 79 bin megavattan 123 bin megavata çıktığını söyledi.

Yenilenebilir enerjinin de bu süreçte önemli oranda arttığını ifade eden Yazıcı, “Türkiye’nin elektrik üretim sektöründe mozaik çeşitli ve dengeli bir portföy var. Bakanlık ve EPDK’nin doğru yönlendirmesi ve sektör yatırımcılarının iştahıyla bu duruma geldi. Yenilenebilir kaynakları Türkiye olarak hayata geçirmemiz gerekiyor. Yerli ve milli enerjiden faydalanmamız gerekiyor ama bu tek başına yeterli değil.” dedi.

Cengiz Enerji İcra Kurulu Başkanı Ahmet Cengiz de Türkiye enerji piyasasının son 25 yıldaki dönüşümüne ve mevcut yatırım ortamına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Türkiye’deki mevzuat ve düzenlemelerin yatırımcıyı teşvik ettiğini belirten Cengiz, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile EPDK’nin çalışmalarını takdirle karşıladığını ifade etti.

Türkiye’deki enerji piyasasının dönüşümünü ve uygulamaların gelişim sürecini yakından takip ettiğini belirten Ahmet Cengiz, gelinen noktayı şu sözlerle özetledi:

“Geçmişten bugüne gelen enerjiyle karşılaştırıldığı zaman gerçekten muazzam bir Enerji Bakanlığı ve EPDK’ye takdir yazmam lazım. Bu düzenlemeler ve uygulamalar gerçekten söylemesi kolay ama bakarsanız müthiş işler. Kolay işler değil.” dedi.

Yatırım iştahlarının yüksek olduğunu ve verimlilik odaklı hareket ettiklerini vurgulayan Cengiz, yapımı devam eden projelere ilişkin bilgi vererek, “Beraber yavaş yavaş yapımı devam eden 160 megavat santral için yatırım iştahımız çok yüksek. Yatırım kararlarında hızlı olmayı seviyoruz. Türkiye’de mevzuatsal olarak baktığımız zaman, düzenlemelere baktığımız zaman yatırım kararını hızlı almayı teşvik edecek altyapı var.” ifadesini kullandı.

Çolakoğlu Grubu’ndan Hüseyin Karataş, çelik endüstrisinde işçilik ve enerjinin en büyük maliyet unsuru olduğunu belirtti.

Yenilenebilir enerjinin önemine dikkati çeken Karataş, uluslararası enerji kaynaklarına erişimde dönemsel sorunlar yaşanabildiğini, Türkiye’nin bu nedenle enerjide yerlileşmeye geçmesi gerektiğini kaydetti.

“Türkiye elektrik piyasası regülasyonunda AB ile yüzde 95’in üzerinde bir uyum yakaladı”

Panelde konuşan Akdeniz Enerji Düzenleyicileri (MEDREG) Genel Sekreteri Hasan Özkoç da Avrupa’daki tam entegre elektrik piyasası modelinin gelişimini ve Balkanlar’daki uyum sürecini değerlendirdi.

Türkiye’nin Enerji Topluluğu anlaşmasına taraf olmamasına rağmen AB kurallarını en profesyonel şekilde uyguladığını belirten Özkoç, geçmişte örnek alınacak az sayıda ülke varken, bugün Türkiye’nin kendi tecrübesiyle sektöre yön veren bir konuma ulaştığının altını çizdi.

Özkoç, panelde enerji piyasalarındaki reformlar ve yatırım ihtiyaçlarına değinerek, sınır ötesi elektrik ticareti ve enterkonneksiyon projelerinin önemine dikkati çekti.

Türkiye’nin attığı adımların bölgesel rekabeti artırdığını belirten Özkoç, güçlü bir regülasyon yapısının enerji arz güvenliği için en kritik unsur olduğunu hatırlatarak konuşmasını tamamladı.

Enerji Düzenleyicileri Bölgesel Birliği 5 kıtaya yayıldı

Enerji Düzenleyicileri Bölgesel Birliği (ERRA) Başkanı Adrijana Nelkova-Chuchuk, birliğin 25. yılını kutlamaya hazırlandığını belirterek, regülasyon dünyasındaki küresel değişimlere dikkati çekti.

25 yıl önce Budapeşte merkezli olarak Orta Avrupa’da kurulan ERRA’nın bugün 48 üyeli dev yapıya dönüştüğünü ifade eden Nelkova-Chuchuk, “Artık sadece bölgeyle sınırlı değiliz, 5 kıtadan üyemiz var. Birkaç gün sonra yapacağımız Genel Kurul’da Fiji regülatörünü de bünyemize katacağız. Bu durum, birliğimizin küresel çapta ne kadar cazip bir kapasite oluşturduğunun kanıtıdır.” dedi.

Enerji piyasalarının evrilmesiyle regülatörlerin gündemindeki konuların da zamanla değiştiğini belirten Nelkova-Chuchuk, “Dünya genelindeki tüm düzenleyici kurumlar, enerji dönüşümü nedeniyle benzer zorluklarla karşı karşıya. Regülatörlerin temel görevi, farklı hedefler arasında hassas bir denge kurmaktır.” değerlendirmesinde bulundu.

Piyasa koşullarına hızla uyum sağladıklarını vurgulayan Nelkova-Chuchuk, “Düzenleyici çerçeveleri hem şirketler hem de tüketiciler için ‘kullanıcı dostu’ tutmaya odaklanıyoruz. Temel amacımız, enerji dönüşümü sürecinde piyasa dengelerini korurken yatırım iklimini ve tüketici haklarını gözeten bir yapı inşa etmektir.” diye konuştu.

ACWA Power Türkiye Genel Müdürü Selim Güven, şirketin Körfez bölgesi, Kuzey Afrika ve Orta Asya dahil 15 ülkede yürüttüğü dev operasyonlara dikkati çekti.

Dünyanın en büyük özel su şirketi olduklarını vurgulayan Güven, portföylerinde 90 gigavat enerji üretimi ve günlük 9,3 milyon metreküp içme suyu kapasitesi bulunduğunu, yönettikleri toplam yatırım bedelinin ise 115 milyar dolara ulaştığını ifade etti.

Güven, enerji ve su gibi temel ihtiyaç alanlarında “insan odaklı” bir iş modeli benimsediklerini belirterek, bu sektörlerin stratejik önemi nedeniyle sıkı denetlendiğini hatırlattı.

Sözleşmelerin 20 ila 30 yıllık uzun vadeli süreçleri kapsadığını kaydeden Güven, projelerin sürdürülebilirliği için “kazan-kazan” ilkesinin hayati olduğunu, tarafların ortak fayda sağlamadığı bir yapının başarı şansının olmadığını dile getirdi.

Güven, yatırımların finansal büyüklüğü ve risklerine de değinerek, enerji işinin yüksek teknik ve hukuki uzmanlık gerektirdiğini belirtti.

Her bir yatırımın en az 100 milyonlarca dolar değerinde olduğunu anlatan Güven, bu devasa projelerin tek başına yürütülemeyeceğini, finansörler, teknoloji sağlayıcıları ve ev sahibi ülkelerle kurulan güçlü ortaklıkların başarının temel anahtarı olduğunu vurguladı.

Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası Türkiye ve Kafkaslar Enerji Bölge Yöneticisi David Managadze, bankanın portföy yapısına ilişkin yaptığı değerlendirmede, toplam portföyün yaklaşık yarısının sürdürülebilir altyapı yatırımlarından oluştuğunu belirtti.

Aralık itibarıyla portföy büyüklüğünün yaklaşık 65 milyar avroya ulaştığını aktaran Managadze, Türkiye’nin bu portföyde yüzde 30’luk payla öne çıktığını vurguladı.

Enerji Avrasya ekibinin Türkiye, Kafkasya, Orta Asya ve Moğolistan’ı kapsadığını ifade eden Managadze, 1991’den bu yana söz konusu bölgelerde 200’ü aşkın projeye yaklaşık 10 milyar avro yatırım yapıldığını, ayrıca 4,5 milyar avroluk yeni proje portföyünün bulunduğunu kaydetti.

Managadze, yatırımların yarıdan fazlasının yenilenebilir enerji alanında yoğunlaştığını belirterek, iletim-dağıtım yatırımlarının yaklaşık dörtte birlik paya, konvansiyonel üretimin ise yüzde 20 seviyesine sahip olduğunu ifade ederek, Türkiye’de enerji sektörüne yönelik yatırımların 1 milyar avroyu aştığını dile getirdi.

Kaynak: AA